76 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam – Trung Quốc không chỉ được viết bằng những dấu mốc lịch sử, mà còn được nối dài bằng những cuộc gặp gỡ văn hóa, nơi thơ ca trở thành ngôn ngữ chung của tâm hồn. Trong khuôn khổ chuỗi “Giao lưu văn học Việt – Trung lần thứ hai”, nhà thơ Dương Thanh Từ sẽ đến TP.HCM, mang theo câu chuyện về Bắc Kinh, về văn hóa Trung Hoa và hành trình sáng tạo của một nữ nghệ sĩ đa tài.
Khi thơ ca trở thành một cây cầu
Nhân kỷ niệm 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Trung Quốc (1950–2026), chương trình “Giao lưu văn học Việt – Trung lần thứ hai – Giao lưu với nhà thơ Dương Thanh Từ” được tổ chức như một hoạt động văn hóa giàu ý nghĩa, góp phần tăng cường sự hiểu biết, giao lưu và tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.
Chương trình do Hội Nhà văn TP.HCM, Hội Nhà văn Trung Quốc, Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc tại TP.HCM, Công ty Cổ phần Văn hóa Chi (Chibooks) và Câu lạc bộ đọc sách Văn học Trung Quốc tại Việt Nam phối hợp thực hiện.
Đáng chú ý, khách mời đến từ Trung Quốc là nhà thơ Dương Thanh Từ – một gương mặt đặc biệt trên văn đàn Trung Quốc. Bà hiện là Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nghệ thuật Tử sa, Phó Chủ tịch Ủy ban Chuyên môn Thư pháp và Hội họa, Ủy viên Hội Thơ ca Trung Quốc, đồng thời là một nghệ sĩ hoạt động trên nhiều lĩnh vực văn chương và nghệ thuật.
Sự xuất hiện của Dương Thanh Từ tại TP.HCM vì thế không đơn thuần là một cuộc gặp giữa những người làm thơ. Đó còn là dịp để độc giả Việt Nam bước vào một không gian văn hóa Trung Hoa qua nhiều lớp lang: từ thi ca, văn học, thư pháp, hội họa đến nghệ thuật tử sa và những ký ức về đời sống đô thị Bắc Kinh.
Nhà thơ Dương Thanh Từ
Một nữ nghệ sĩ viết bằng nhiều ngôn ngữ của nghệ thuật
Sinh ra tại Nam Kinh, tỉnh Giang Tô và hiện sinh sống, làm việc tại Bắc Kinh, Dương Thanh Từ được giới văn học nghệ thuật Trung Quốc biết đến như một nghệ sĩ đa tài.
Bà là nhà văn, nhà thơ, nhà phê bình nghệ thuật, họa sĩ, thư pháp gia, kịch tác gia và nghệ nhân tử sa. Được đào tạo về âm nhạc truyền thống từ nhỏ, bà có khả năng biểu diễn nhiều nhạc cụ dân tộc và thể hiện nhiều loại hình nghệ thuật, trong đó có kinh kịch.
Đặc biệt, Dương Thanh Từ có nhiều năm nghiên cứu và sáng tác trong lĩnh vực tử sa – một dòng nghệ thuật gắn sâu với văn hóa truyền thống Trung Hoa. Bà đảm nhiệm vai trò Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nghệ thuật Tử sa thuộc Hội Văn học Nghệ thuật Xã hội chủ nghĩa Trung Quốc.
Giới học thuật Trung Quốc dành cho bà danh xưng “Thanh Từ Nữ Sử”, thể hiện sự trân trọng đối với một người phụ nữ có học thức, tài năng và sức sáng tạo nổi bật.
Không chỉ hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, bà còn là hội viên Hội Nhà văn Trung Quốc, Hội Phê bình Văn học Nghệ thuật Trung Quốc, Hội Tản văn Trung Quốc; Ủy viên Hội Thơ ca Trung Quốc và tham gia nhiều tổ chức chuyên môn về văn học, thơ ca, thư pháp, hội họa.
XEM THÊM>>Ảnh hưởng của sách Trung Quốc – ASEAN 2025 như thế nào?
Từ một con ngõ, nhìn thấy cả một thành phố
Nếu có một tác phẩm giúp người đọc Việt Nam hình dung rõ hơn thế giới nghệ thuật của Dương Thanh Từ, đó là tập thơ “Bắc Kinh – ngân nga ngõ hẻm”.
Một nữ nhà thơ sinh ra ở Giang Nam đem lòng yêu những ngõ hẻm Bắc Kinh. Nhưng thay vì chỉ ghi lại vẻ đẹp của phố phường, bà biến những con ngõ tưởng như bình dị thành nơi ký ức, lịch sử, kiến trúc, văn hóa và đời sống hiện đại cùng cất tiếng.
Bắc Kinh trong thơ Dương Thanh Từ không chỉ là một địa danh. Đó là một thành phố được nhìn bằng ký ức và tình yêu; nơi mỗi con ngõ có thể lưu giữ một câu chuyện, mỗi mái nhà có thể gợi lại một thời đại và mỗi bước chân trên phố có thể mở ra một cuộc đối thoại giữa truyền thống với hiện đại.
Chính chiều sâu ấy khiến “Bắc Kinh – ngân nga ngõ hẻm” được độc giả đón nhận và mang về cho tác giả nhiều giải thưởng, trong đó có giải “Top 10 Tập thơ hay nhất Trung Quốc” tại Lễ hội Thơ mùa xuân Trung Quốc, cùng nhiều giải thưởng văn học khác.
Nhà phê bình thơ, Giáo sư Đại học Bắc Kinh Tạ Miên từng đánh giá rằng thơ Dương Thanh Từ không dừng ở nghệ thuật và kỹ năng, mà được viết bằng cả trái tim; qua những ngõ hẻm Bắc Kinh, người đọc còn có thể bắt gặp hình bóng của một nhà sử học, nhà văn hóa và nhà khảo cổ học.
Có lẽ đó cũng là điều làm nên sức hấp dẫn riêng của thơ bà: đọc một câu thơ nhưng có thể mở ra cả một không gian văn hóa.
Những dấu ấn trên hành trình sáng tạo
Dương Thanh Từ đã nhận nhiều giải thưởng văn học, nghệ thuật ở cấp quốc gia và quốc tế.
Tác phẩm kịch thơ của bà từng nhận Giải thưởng Văn nghệ Trường Chinh lần thứ 8. Tập tản văn “Khi nào gió Đông trở về?” giành Giải thưởng Tản văn Băng Tâm lần thứ 10, cùng nhiều giải thưởng văn học khác.
Vở nhạc kịch “Trung Quốc nhuốm máu” do bà sáng tác được trao giải “100 Vở kịch trong một thế kỷ” của Bộ Văn hóa và Du lịch Trung Quốc.
Thơ và văn của bà cũng xuất hiện trên hàng trăm báo, tạp chí lớn của Trung Quốc như Nhân dân Nhật báo, Nhật báo Quân đội Giải phóng Nhân dân, Nhật báo Quảng Minh, Tạp chí Thơ ca, Văn học Nhân dân, Nhà văn Trung Quốc, Văn học Bắc Kinh cùng nhiều ấn phẩm văn học, nghệ thuật khác.
Ở lĩnh vực thư pháp và hội họa, tác phẩm của bà nhiều lần được triển lãm và được lựa chọn làm quà tặng dành cho các nhà lãnh đạo, đại sứ và tổng thống nhiều quốc gia.
Những thành tựu ấy cho thấy một chân dung nghệ sĩ không chịu đứng yên trong một khuôn khổ. Với Dương Thanh Từ, văn chương có thể gặp hội họa, thơ ca có thể gặp thư pháp, nghệ thuật truyền thống có thể đối thoại với đời sống hiện đại.
Từ những ngõ hẻm Bắc Kinh đến nhịp cầu thi ca Việt – Trung
Hai buổi gặp gỡ, một nhịp cầu văn hóa
Tại TP.HCM, nhà thơ Dương Thanh Từ sẽ có hai buổi giao lưu với độc giả và giới văn chương.
Sáng 4/9/2026, chương trình diễn ra từ 9h30 đến 12h tại Thư viện CEFALT, 87 Trần Quốc Thảo, phường Xuân Hòa, TP.HCM.
Sáng 5/9/2026, chương trình tiếp tục từ 9h30 đến 12h tại Thư viện IDECAF, 31 Thái Văn Lung, TP.HCM.
Đây là cơ hội để độc giả, nhà thơ, nhà nghiên cứu, nhà lý luận phê bình và các đơn vị xuất bản Việt Nam trực tiếp gặp gỡ tác giả, tìm hiểu về hành trình sáng tác cũng như khám phá những giá trị văn hóa ẩn sau các tác phẩm của Dương Thanh Từ.
Quan trọng hơn, cuộc gặp gỡ mở thêm một không gian để văn học Việt Nam và Trung Quốc cùng lắng nghe, cùng chia sẻ và cùng tìm thấy những điểm tương đồng trong cảm xúc con người.
Khi những câu thơ vượt qua biên giới
Văn học không có biên giới theo nghĩa của những đường kẻ trên bản đồ. Một câu thơ hay có thể đi xa hơn một cuộc trò chuyện, bởi nó chạm đến những điều rất con người: tình yêu quê hương, ký ức, vẻ đẹp của đời sống, sự đổi thay của thời gian và khát vọng được thấu hiểu.
Từ những ngõ hẻm Bắc Kinh đến những trang thơ Việt Nam, cuộc giao lưu với Dương Thanh Từ vì thế không chỉ là câu chuyện của một nữ nhà thơ và những tác phẩm của bà. Đó còn là câu chuyện về sức mạnh mềm của văn hóa, nơi mỗi trang sách có thể trở thành một nhịp cầu và mỗi cuộc gặp gỡ có thể gieo thêm một hạt giống của sự đồng cảm.
Trong hành trình 76 năm quan hệ Việt Nam – Trung Quốc, những cuộc gặp gỡ văn học như thế càng cho thấy một điều giản dị: khi con người tìm thấy nhau trong văn chương, khoảng cách giữa những nền văn hóa cũng có thể trở nên gần hơn.
Và biết đâu, sau buổi giao lưu, một độc giả Việt Nam sẽ mở “Bắc Kinh – ngân nga ngõ hẻm”, chậm rãi đọc một câu thơ về một con phố xa xôi – rồi bất chợt nhận ra rằng, ở đâu đó trong những ngõ hẻm của mỗi thành phố, con người vẫn đang cùng đi tìm những điều rất giống nhau: một mái nhà để nhớ, một miền đất để thương và một câu chuyện để kể cho nhau nghe.
Hiếu Nghĩa
