Nghe nhạc khi tập thể dục tạo hứng thú, giúp người tập bớt chú ý đến mệt mỏi và duy trì vận động trong các buổi tập.
1. Âm nhạc giúp giảm cảm giác gắng sức khi tập thể dục
Khi tập thể dục, cơ thể phải huy động năng lượng để duy trì vận động. Cảm giác thở nhanh, tim đập mạnh, cơ bắp mỏi dần có thể khiến nhiều người muốn dừng lại, nhất là khi tập luyện kéo dài hoặc thực hiện những động tác lặp đi lặp lại. Âm nhạc có thể giúp người tập thay đổi cách cảm nhận những khó chịu này.
Khi chú ý đến giai điệu, lời bài hát hoặc nhịp điệu quen thuộc, người tập có thể ít tập trung hơn vào cảm giác mệt mỏi. Sự chuyển hướng chú ý này giúp buổi tập bớt đơn điệu, đặc biệt với các hoạt động như đi bộ, chạy bộ, đạp xe hoặc tập trên máy.
Một phân tích tổng hợp công bố trên tạp chí Psychological Bulletin năm 2020, tổng hợp 139 nghiên cứu với 3.599 người tham gia, ghi nhận nghe nhạc có liên quan đến cảm nhận tích cực hơn khi vận động, giảm cảm giác gắng sức và cải thiện một số kết quả tập luyện. Tuy nhiên, mức độ tác động khác nhau tùy loại hình vận động và điều kiện nghiên cứu.
Tuy nhiên, cần phân biệt cảm giác gắng sức với tình trạng mệt mỏi thực tế. Âm nhạc có thể khiến người tập cảm thấy dễ chịu hơn nhưng không có nghĩa cơ thể không còn mệt hoặc không cần nghỉ ngơi. Nếu xuất hiện đau ngực, chóng mặt, khó thở bất thường hoặc cảm giác choáng váng, người tập cần dừng vận động và xử trí phù hợp, thay vì tiếp tục chỉ vì bản nhạc đang phát.
2. Giai điệu tích cực cải thiện tâm trạng khi vận động
Âm nhạc giúp giảm cảm giác gắng sức khi tập thể dục. Ảnh minh họa AI.
Bên cạnh cảm giác thể chất, tâm trạng cũng ảnh hưởng đến trải nghiệm tập luyện. Khi căng thẳng, buồn chán hoặc thiếu hứng thú, một buổi tập có thể trở thành việc khó duy trì. Ngược lại, những giai điệu yêu thích có thể tạo cảm giác vui vẻ, thư giãn hoặc phấn chấn hơn trong quá trình vận động.
Âm nhạc tác động đến cảm xúc thông qua giai điệu, tiết tấu, lời ca và sự liên tưởng cá nhân. Một bài hát gắn với kỷ niệm vui hoặc mang lại cảm giác tích cực có thể giúp người tập thoải mái hơn. Với những người cảm thấy việc tập thể dục nhàm chán, nghe nhạc còn tạo thêm yếu tố giải trí, giúp hoạt động thể chất bớt nặng nề.
Phân tích tổng hợp về ảnh hưởng của âm nhạc đến phản ứng cảm xúc trong khi tập thể dục, công bố năm 2025, cũng ghi nhận xu hướng cải thiện cảm xúc tích cực và mức độ hưng phấn khi vận động. Tác động này còn phụ thuộc vào cường độ tập luyện, tốc độ bản nhạc và mức độ yêu thích âm nhạc của mỗi người.
Dù vậy, không phải bản nhạc nào cũng mang lại hiệu quả giống nhau. Có người thích nhạc sôi động để tăng hứng khởi, trong khi người khác cảm thấy dễ chịu hơn với nhạc nhẹ nhàng. Vì thế, nên ưu tiên những bài hát phù hợp với sở thích, tránh chọn nhạc chỉ vì đang thịnh hành hoặc được cho là có tác dụng thúc đẩy tập luyện.
Tâm trạng tích cực có thể giúp người tập có trải nghiệm tốt hơn nhưng không thay thế các yếu tố quan trọng khác như lịch tập phù hợp, thời gian nghỉ ngơi và mục tiêu vận động thực tế.
3. Âm nhạc hỗ trợ duy trì nhịp vận động
Âm nhạc không chỉ tác động đến cảm xúc mà còn có thể hỗ trợ phối hợp động tác. Với những hoạt động có nhịp lặp lại như đi bộ, chạy bộ, đạp xe hoặc thể dục nhịp điệu, tiết tấu của bản nhạc có thể trở thành điểm tựa để người tập duy trì nhịp vận động ổn định hơn.
Chẳng hạn, khi đi bộ hoặc chạy bộ, người tập có thể chọn bản nhạc có nhịp điệu phù hợp với tốc độ mong muốn. Trong các bài tập thể dục nhịp điệu, âm nhạc còn giúp phối hợp động tác theo nhịp, khiến việc thực hiện bài tập trở nên liền mạch và thú vị hơn.
Tuy nhiên, không nhất thiết phải chọn nhạc càng nhanh càng tốt. Nhạc có tiết tấu quá nhanh có thể khiến người mới tập cố tăng tốc vượt quá khả năng, làm giảm khả năng kiểm soát động tác. Người tập nên lựa chọn nhịp điệu phù hợp với thể lực, loại hình vận động và mục tiêu của mình.
Với các bài tập sức mạnh, nâng tạ hoặc động tác đòi hỏi kỹ thuật và thăng bằng, cần ưu tiên thực hiện đúng tư thế, kiểm soát chuyển động và phối hợp nhịp thở. Âm nhạc chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ, không làm phân tán sự tập trung vào kỹ thuật.
Ngoài ra, khi chạy bộ hoặc đi bộ ngoài đường, người tập cần duy trì khả năng nghe tiếng xe cộ và tín hiệu cảnh báo xung quanh. Không nên sử dụng tai nghe với âm lượng lớn ở nơi giao thông đông đúc hoặc địa hình có nhiều nguy cơ.
