Việt Nam ghi nhận khoảng 177.404 ca ung thư mới và 111.015 ca tử vong do ung thư mỗi năm theo dữ liệu GLOBOCAN 2024. Trong đó, ung thư vú, ung thư phổi, ung thư đại trực tràng, ung thư gan và ung thư dạ dày nằm trong nhóm có số ca mắc mới cao nhất khi xét chung cả hai giới.
Điểm danh 5 loại ung thư phổ biến tại Việt Nam
Theo dữ liệu GLOBOCAN 2024 do Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), công bố, gánh nặng ung thư tại Việt Nam vẫn là vấn đề đáng quan tâm đối với sức khỏe cộng đồng.
Xét trên cả nam và nữ, ung thư vú đứng đầu về số ca mắc mới, tiếp theo là ung thư phổi, ung thư đại trực tràng, ung thư gan và ung thư dạ dày.
Trong đó, ung thư vú ghi nhận khoảng 25.711 ca mắc mới, chiếm 14,5% tổng số ca ung thư. Ung thư phổi có khoảng 23.085 ca, tương đương 13%, còn ung thư đại trực tràng ghi nhận khoảng 22.584 ca, chiếm 12,7%.
Thứ hạng giữa các loại ung thư có sự khác biệt khi phân tích theo giới tính. Ở nữ giới, ung thư vú đứng đầu về số ca mắc mới, tiếp theo là ung thư tuyến giáp, đại trực tràng, cổ tử cung và phổi.
Trong khi đó, ung thư phổi là loại ung thư có số ca mắc mới cao nhất ở nam giới, với khoảng 16.127 trường hợp mỗi năm. Những loại ung thư phổ biến tiếp theo gồm ung thư đại trực tràng, gan, dạ dày và thực quản.
Sự khác biệt này cho thấy việc đánh giá nguy cơ ung thư cần căn cứ vào nhiều yếu tố, trong đó có giới tính, tuổi tác, tiền sử gia đình và tình trạng sức khỏe của từng người.
Xét ở cả hai giới, 5 bệnh ung thư phổ biến nhất tại nước ta lần lượt là: vú, phổi, đại trực tràng, gan và dạ dày. Dữ liệu từ GLOBOCAN 2024
Ung thư vú: Cần chú ý các dấu hiệu bất thường
Ung thư vú là một trong những vấn đề sức khỏe đáng quan tâm đối với phụ nữ Việt Nam. Theo dữ liệu được công bố, căn bệnh này ghi nhận hơn 25.000 ca mắc mới mỗi năm và cũng là một trong những nguyên nhân gây tử vong do ung thư đáng chú ý ở nữ giới.
Nguy cơ mắc ung thư vú có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau. Trong đó, tiền sử gia đình có người mắc bệnh, một số đột biến gene di truyền, tiền sử bệnh lý tuyến vú và việc từng xạ trị vùng ngực có thể làm tăng nguy cơ.
Tuy nhiên, không phải tất cả trường hợp mắc ung thư vú đều có tiền sử gia đình hoặc nhận biết được yếu tố nguy cơ rõ ràng. Vì vậy, việc chủ động chăm sóc sức khỏe và thăm khám khi xuất hiện dấu hiệu bất thường có ý nghĩa quan trọng.
Một số thay đổi cần lưu ý gồm xuất hiện khối bất thường ở vú, thay đổi hình dạng hoặc kích thước vú, da vú biến đổi, núm vú tụt vào trong bất thường hoặc có dịch tiết không rõ nguyên nhân.
Những biểu hiện này không đồng nghĩa chắc chắn với ung thư, nhưng cần được nhân viên y tế đánh giá để xác định nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp.
Các triệu chứng báo hiệu ung thư vú theo hướng dẫn của Bộ Y tế
Phát hiện sớm có ý nghĩa như thế nào?
Việc phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm có thể giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả và cải thiện tiên lượng của người bệnh. Tuy nhiên, phương pháp sàng lọc cần được lựa chọn phù hợp với từng loại ung thư, độ tuổi, tiền sử bệnh và mức độ nguy cơ.
Đối với ung thư vú, người dân có thể trao đổi với bác sĩ về việc khám vú, chụp nhũ ảnh, siêu âm hoặc các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác khi có chỉ định.
Tự quan sát và nhận biết những thay đổi ở tuyến vú có thể giúp phụ nữ chủ động hơn trong việc theo dõi sức khỏe. Dù vậy, tự khám vú không thể thay thế các phương pháp sàng lọc và thăm khám chuyên môn.
Đối với những người có tiền sử gia đình mắc ung thư hoặc có yếu tố nguy cơ đặc biệt, việc trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ sẽ giúp xác định kế hoạch theo dõi phù hợp.
Người dân cũng không nên tự ý thực hiện các xét nghiệm tầm soát không cần thiết hoặc cho rằng một kết quả xét nghiệm bình thường có thể loại trừ hoàn toàn nguy cơ mắc bệnh.
Chủ động bảo vệ sức khỏe trước nguy cơ ung thư
Bên cạnh việc thăm khám khi có dấu hiệu bất thường, duy trì lối sống lành mạnh là một trong những biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư.
Các chuyên gia khuyến nghị người dân không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống cân đối và thường xuyên vận động thể chất. Việc tiêm chủng phù hợp, chẳng hạn vaccine phòng virus HPV hoặc viêm gan B theo khuyến nghị, cũng có vai trò trong phòng ngừa một số bệnh ung thư liên quan đến các tác nhân nhiễm trùng.
Đặc biệt, người dân nên chủ động tìm hiểu lịch khám và sàng lọc phù hợp với độ tuổi, giới tính cũng như tiền sử sức khỏe của bản thân. Khi xuất hiện các triệu chứng kéo dài hoặc thay đổi bất thường, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá thay vì tự chẩn đoán hoặc trì hoãn thăm khám.
Số liệu về các loại ung thư phổ biến tại Việt Nam là cơ sở quan trọng để nâng cao nhận thức cộng đồng. Tuy nhiên, thứ hạng mắc bệnh ở cấp độ dân số không thể được dùng để xác định nguy cơ của từng cá nhân. Chủ động phòng ngừa, nhận biết dấu hiệu bất thường và tiếp cận dịch vụ y tế phù hợp vẫn là những bước quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe.
