Nhiều gia đình có thói quen mua thịt, cá với số lượng lớn rồi bảo quản trong ngăn đông để dùng dần trong cả tháng. Phương pháp này giúp tiết kiệm thời gian đi chợ, giảm số lần mua thực phẩm và thuận tiện hơn trong việc chuẩn bị bữa ăn. Tuy nhiên, thịt cá đông lạnh một tháng có an toàn không, liệu thực phẩm có bị mất chất dinh dưỡng hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe khi sử dụng lâu ngày?
Thịt cá đông lạnh một tháng có an toàn không?
Thịt, cá đông lạnh một tháng có còn an toàn?
Việc bảo quản thịt, cá trong ngăn đông khoảng một tháng nhìn chung vẫn an toàn nếu thực phẩm được cấp đông đúng cách, còn tươi khi đưa vào bảo quản và duy trì ở nhiệt độ ổn định khoảng -18°C hoặc thấp hơn.
Theo các chuyên gia, quá trình đông lạnh giúp làm chậm hoạt động của vi sinh vật và các phản ứng gây hư hỏng thực phẩm. Nhờ đó, thịt và cá có thể được bảo quản lâu hơn so với khi để ở nhiệt độ thường hoặc trong ngăn mát tủ lạnh.
Về giá trị dinh dưỡng, cấp đông đúng cách không làm giảm đáng kể hàm lượng protein, chất béo và phần lớn khoáng chất trong thịt, cá. Do đó, trả lời cho thắc mắc thịt cá đông lạnh một tháng có an toàn không, người tiêu dùng không nên mặc định rằng thực phẩm đông lạnh một tháng sẽ mất nhiều chất dinh dưỡng hoặc kém an toàn hơn thực phẩm tươi.
Tuy vậy, độ an toàn của thực phẩm còn phụ thuộc vào chất lượng ban đầu, cách đóng gói, nhiệt độ bảo quản và quá trình rã đông. Nếu thịt, cá đã bị ôi thiu trước khi cấp đông hoặc thường xuyên bị rã đông rồi đông lạnh lại, nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn có thể xảy ra.
2. Đông lạnh lâu ngày có làm thịt, cá bị giảm chất lượng cảm quan?
Bên cạnh vấn đề an toàn, nhiều người còn lo ngại việc bảo quản thịt, cá trong ngăn đá lâu ngày sẽ làm giảm chất lượng thực phẩm. Trên thực tế, đông lạnh có thể ảnh hưởng đến kết cấu, độ mọng nước và hương vị, dù phần lớn chất dinh dưỡng vẫn được duy trì tương đối tốt.
Khi nhiệt độ hạ thấp, nước bên trong thực phẩm hình thành các tinh thể đá. Những tinh thể này có thể làm tổn thương cấu trúc tế bào, đặc biệt khi quá trình cấp đông diễn ra chậm hoặc thực phẩm trải qua nhiều lần thay đổi nhiệt độ.
Đến khi rã đông, một phần nước và dịch tế bào thoát ra ngoài. Vì vậy, miếng thịt có thể trở nên khô hơn, trong khi cá dễ mất độ săn chắc và giảm cảm giác tươi ngon khi chế biến.
Thời gian bảo quản càng kéo dài, chất lượng cảm quan của thực phẩm càng có khả năng suy giảm. Ngoài ra, hiện tượng cháy lạnh do thực phẩm tiếp xúc với không khí trong thời gian dài cũng có thể khiến bề mặt thịt, cá bị khô, đổi màu và giảm hương vị.
3. Những sai lầm khi rã đông thịt, cá có thể gây mất an toàn
Không chỉ thời gian bảo quản, cách rã đông và chế biến cũng đóng vai trò quan trọng đối với an toàn thực phẩm. Ngay cả thịt, cá được cấp đông đúng cách vẫn có nguy cơ gây bệnh nếu xử lý không đúng quy trình.
-
Để ở nhiệt độ phòng quá lâu: Một sai lầm thường gặp là để thực phẩm ở nhiệt độ phòng trong nhiều giờ cho đến khi tan đá hoàn toàn. Khi bề mặt thực phẩm ấm lên, vi khuẩn có thể phát triển nhanh chóng, trong khi phần bên trong vẫn còn đông cứng.
-
Sử dụng chung dụng cụ sơ chế: Việc sử dụng chung dao, thớt hoặc dụng cụ sơ chế thịt sống với thực phẩm đã nấu chín có thể dẫn đến nhiễm khuẩn chéo.
-
Rã đông xong không chế biến ngay: Thực phẩm cũng có thể mất an toàn nếu được rã đông rồi để ở điều kiện không phù hợp trước khi chế biến.
Để hạn chế rủi ro, nên rã đông thịt, cá trong ngăn mát tủ lạnh hoặc sử dụng lò vi sóng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Nếu rã đông bằng lò vi sóng, cần chế biến ngay sau đó. Không nên để thực phẩm dễ hỏng ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài.
4. Hướng dẫn cách bảo quản thịt, cá trong ngăn đông đúng cách
Để giải tỏa lo lắng thịt cá đông lạnh một tháng có an toàn không, người nội trợ nên chú ý từ khâu lựa chọn, sơ chế đến đóng gói và bảo quản theo các nguyên tắc sau:
-
Chia thực phẩm thành từng phần nhỏ: Sau khi mua về, nên chia thịt, cá thành những phần vừa đủ cho một bữa ăn. Cách này giúp lấy đúng lượng cần dùng, hạn chế việc rã đông toàn bộ thực phẩm rồi cấp đông lại.
-
Đóng gói kín trước khi cấp đông: Ưu tiên sử dụng túi hoặc hộp chuyên dụng cho ngăn đông. Có thể ép bớt không khí trong túi trước khi đóng kín để hạn chế tiếp xúc với không khí, giảm tình trạng mất nước và cháy lạnh.
-
Cấp đông khi thực phẩm còn tươi: Không nên để thịt, cá trong ngăn mát nhiều ngày rồi mới chuyển sang ngăn đông với mong muốn kéo dài độ tươi. Cấp đông sớm sau khi mua và sơ chế phù hợp sẽ giúp duy trì chất lượng tốt hơn.
-
Duy trì nhiệt độ ổn định: Ngăn đông nên được giữ ở mức -18°C hoặc thấp hơn. Hạn chế mở cửa tủ liên tục và tránh xếp thực phẩm quá chật khiến không khí lạnh khó lưu thông.
-
Ghi ngày bảo quản: Việc ghi rõ ngày cấp đông trên từng túi thực phẩm giúp theo dõi thời gian lưu trữ và ưu tiên sử dụng những phần được bảo quản trước.
Nhìn chung, thịt, cá bảo quản trong ngăn đông khoảng một tháng vẫn có thể an toàn và giữ được phần lớn giá trị dinh dưỡng nếu được xử lý đúng cách. Điều quan trọng là lựa chọn thực phẩm tươi, đóng gói kín, duy trì nhiệt độ ổn định và rã đông an toàn trước khi chế biến.
Thông tin chuyên môn tham khảo ý kiến PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên cán bộ Viện Công nghệ sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội.
