Nữ sinh mồ côi cha, mang khuyết tật và lớn lên trong gia đình thiếu thốn, Huỳnh Ngọc Thụy Trâm từng nhiều lần xin nghỉ học để phụ mẹ xếp giấy cúng kiếm tiền. Sau bao nỗ lực, cô gái quê Quảng Ngãi đã trúng tuyển ngành Dược của Trường Y Dược, Đại học Đà Nẵng, nhưng trước mắt vẫn là nỗi lo học phí và sinh hoạt khi bước vào giảng đường.
Huỳnh Ngọc Thụy Trâm Tuổi thơ gắn với những xấp giấy cúng mưu sinh
Thụy Trâm ốm nhom, trong cuộc đời thiếu thốn của mình, Trâm bảo vui nhất là lúc học – Ảnh: TRẦN MAI
Tại thôn Hòa Bình, xã Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi, gia đình Huỳnh Ngọc Thụy Trâm sống trong căn nhà nhỏ còn nhiều thiếu thốn. Những ngày mưa, nước dột xuống nền nhà khiến gia đình phải đặt thau để hứng. Cuộc sống của ba mẹ con chủ yếu dựa vào công việc xếp giấy cúng, một nghề vất vả nhưng mang lại nguồn thu nhập ít ỏi.
Cha mất năm 2018, Trâm lớn lên trong sự chật vật của mẹ là chị Ngô Thị Kiều Trang. Bản thân Trâm còn mang khuyết tật, nhưng từ nhỏ cô đã phải sớm chia sẻ gánh nặng cơm áo với gia đình. Bên cạnh việc học, Trâm cùng mẹ và em trai Huỳnh Ngọc Quang Minh xếp giấy, giao hàng và làm mọi việc có thể để kiếm thêm tiền trang trải cuộc sống.
Công việc không ổn định, thu nhập của cả ba mẹ con chỉ khoảng 120.000 đồng mỗi ngày. Số tiền ấy phải dành cho nhiều khoản chi tiêu thiết yếu, từ bữa ăn hằng ngày đến những nhu cầu sinh hoạt khác. Trong hoàn cảnh đó, việc dành dụm để chuẩn bị cho con đường học tập lâu dài gần như là điều ngoài khả năng của gia đình.
Cả nhà Trâm sống dựa vào việc xếp giấy cúng, một nghề không được khuyến khích – Ảnh: TRẦN MAI
Những xấp giấy cúng vì thế không đơn thuần là công việc kiếm sống, mà còn gắn với những năm tháng Trâm cố gắng vừa học vừa phụ giúp mẹ. Mỗi ngày trôi qua, cô phải cân nhắc giữa việc đến lớp và việc ở nhà làm thêm để gia đình có thêm chút tiền.
Có những ngày phải nghỉ học để phụ mẹ kiếm tiền
Khó khăn nhất thường là những ngày giáp Tết, khi nhu cầu mua giấy cúng tăng lên. Để kịp hoàn thành công việc, mẹ con Trâm có những hôm làm đến tận khuya, sau đó lại dậy từ sáng sớm để tiếp tục xếp giấy.
Trong những khoảng thời gian ấy, việc học của Trâm nhiều lần bị gián đoạn. Có lúc cô phải xin phép nghỉ học, có lúc lấy lý do bị bệnh để trở về nhà phụ mẹ. Đằng sau những buổi vắng mặt không phải là sự thờ ơ với trường lớp, mà là nỗi lo rất thực tế về bữa ăn và cuộc sống của gia đình.
Trâm hiểu việc nghỉ học ảnh hưởng đến bài vở và khiến thầy cô lo lắng. Cô cũng cảm thấy áy náy vì từng báo sai lý do nghỉ học. Tuy nhiên, ở thời điểm đó, cô chỉ nghĩ rằng mình có thể làm thêm được bao nhiêu thì mẹ sẽ bớt vất vả bấy nhiêu.
Nghe con nhắc lại những chuyện đã qua, chị Trang không khỏi đau lòng. Người mẹ tự trách vì hoàn cảnh gia đình khiến con gái phải chịu thiệt thòi, không có được quãng thời gian học trò trọn vẹn như nhiều bạn bè cùng trang lứa.
Bà Trang (mẹ Trâm) đã kiên trì mưu sinh, neo giữ tổ ấm cho con – Ảnh: TRẦN MAI
Câu chuyện của hai mẹ con cho thấy có những học sinh phải trưởng thành sớm hơn tuổi. Với các em, chuyện đến trường không chỉ phụ thuộc vào ý chí hay kết quả học tập, mà còn bị chi phối bởi những khó khăn rất đời thường trong gia đình.
Đến ngày tốt nghiệp cũng không có tiền chụp ảnh kỷ niệm
Một trong những điều khiến mẹ con Trâm day dứt là cô không thể chụp ảnh kỷ yếu cùng bạn bè vào ngày tốt nghiệp THPT. Chi phí thuê trang phục và chụp ảnh khoảng 300.000 đồng, nhưng số tiền ấy lại quá lớn so với khả năng của gia đình.
Với nhiều học sinh, chụp ảnh kỷ yếu là cách lưu giữ một dấu mốc đáng nhớ của tuổi học trò. Nhưng với Trâm, khoản chi tưởng như nhỏ ấy có thể tương đương với nhiều ngày lao động của cả nhà.
Chị Trang thương con vì không thể dành cho con một kỷ niệm mà bạn bè đều mong muốn. Thế nhưng, khi cuộc sống còn phải lo từng bữa ăn, gia đình đành gác lại những điều tưởng chừng rất bình thường ấy.
Những thiếu thốn đó không khiến Trâm từ bỏ việc học. Ngược lại, chính những trải nghiệm trong gia đình càng khiến cô hiểu rằng tri thức có ý nghĩa như thế nào đối với tương lai của bản thân và những người thân yêu.
Đậu ngành Dược nhưng tiếp tục đối mặt với nỗi lo học phí
Sau nhiều năm nỗ lực, Trâm trúng tuyển ngành Dược của Trường Y Dược, Đại học Đà Nẵng. Kết quả ấy mở ra cơ hội để cô bước tiếp trên con đường học tập mà bản thân đã cố gắng gìn giữ giữa muôn vàn khó khăn.
Tuy nhiên, niềm vui nhận giấy báo trúng tuyển nhanh chóng đi cùng nỗi lo về học phí, tiền ăn ở và chi phí đi lại trong những năm đại học. Gia đình không có khoản tiết kiệm đáng kể, trong khi công việc xếp giấy cúng vốn là nguồn thu nhập chính lại ngày càng bấp bênh.
Trâm hiểu rằng để theo học ngành Dược, cô cần một khoản kinh phí ổn định trong thời gian dài. Nếu chỉ dựa vào thu nhập ít ỏi của mẹ, hành trình đại học sẽ trở thành gánh nặng lớn đối với cả gia đình.
Trong lúc bế tắc, Trâm đã nhắn tin nhờ thầy Bùi Anh Hy, giáo viên Trường THPT Thu Xà, giúp tìm cách trang trải học phí. Tin nhắn cầu cứu ấy xuất phát từ mong muốn được tiếp tục đi học, nhưng cũng thể hiện nỗi lo của một tân sinh viên đứng trước nguy cơ phải gác lại ước mơ chỉ vì không đủ tiền.
Thấu hiểu hoàn cảnh của học trò, thầy Hy giới thiệu Trâm đến chương trình học bổng “Tiếp sức đến trường” của báo Tuổi Trẻ. Theo thông tin được công bố trong bài viết, Trâm sẽ nhận được suất học bổng trị giá 15 triệu đồng, giúp cô có thêm điều kiện bắt đầu cuộc sống sinh viên.
Khoản hỗ trợ này không thể giải quyết tất cả khó khăn trong suốt những năm đại học, nhưng là nguồn động viên quan trọng vào thời điểm Trâm cần một cơ hội để tiếp tục bước đi.
Quyết tìm việc làm thêm để tự lo cuộc sống
Dù được hỗ trợ học bổng, Trâm vẫn xác định bản thân phải tiếp tục cố gắng. Cô dự định tìm việc làm thêm tại Đà Nẵng để tự trang trải một phần chi phí sinh hoạt, giảm bớt gánh nặng cho mẹ.
Thấu hiểu cuộc sống gia đình, Trâm không đòi hỏi mà luôn đồng hành mưu sinh cùng mẹ – Ảnh: TRẦN MAI
Đối với Trâm, việc học không chỉ là con đường thực hiện ước mơ cá nhân. Cô còn mong muốn sau này có thể giúp gia đình thoát khỏi cảnh thiếu thốn kéo dài. Chính suy nghĩ ấy khiến cô kiên trì theo đuổi việc học dù từng có những ngày phải tạm rời lớp để phụ mẹ mưu sinh.
Hành trình phía trước chắc chắn vẫn còn nhiều thử thách. Việc cân bằng giữa lịch học ngành Dược và công việc làm thêm sẽ không dễ dàng, nhất là khi Trâm còn phải tính toán chi tiêu cho từng tháng. Tuy nhiên, cô gái trẻ vẫn lựa chọn tiếp tục cố gắng thay vì từ bỏ cơ hội vừa giành được.
Câu chuyện của Trâm cũng nhắc nhở rằng đằng sau mỗi tân sinh viên có hoàn cảnh khó khăn là một hành trình dài với nhiều nỗ lực ít người biết đến. Có em phải đi làm từ sớm, có em vừa học vừa chăm lo gia đình, cũng có em đứng trước nguy cơ không thể nhập học dù đã vượt qua kỳ thi tuyển sinh.
Vì vậy, những chương trình học bổng và sự đồng hành của thầy cô, nhà hảo tâm có ý nghĩa thiết thực trong việc giúp các em giảm bớt áp lực tài chính, giữ lại cơ hội tiếp tục học tập.
Tiếp sức để ước mơ không dừng lại vì hoàn cảnh
Theo thông tin từ bài viết, chương trình “Tiếp sức đến trường” năm 2026 dự kiến trao 1.200 suất học bổng, với tổng kinh phí hơn 20 tỉ đồng. Mỗi suất học bổng thông thường trị giá 15 triệu đồng; bên cạnh đó, chương trình còn có 25 suất học bổng đặc biệt trị giá 50 triệu đồng cho mỗi suất trong bốn năm đại học.
Những hỗ trợ như vậy góp phần san sẻ khó khăn với các tân sinh viên có hoàn cảnh đặc biệt, giúp các em có thêm điều kiện bước vào giảng đường. Với những gia đình không có khả năng tích lũy, một khoản học bổng đúng lúc có thể tạo ra khác biệt lớn giữa việc tiếp tục học và phải tạm gác lại ước mơ.
Với Huỳnh Ngọc Thụy Trâm, con đường phía trước vẫn cần rất nhiều nỗ lực. Cô sẽ phải tiếp tục học tập, tìm việc làm phù hợp và tự xây dựng kế hoạch chi tiêu để có thể theo đuổi ngành Dược lâu dài.
Trâm nói chỉ có học mới giúp cô đưa gia đình thoát khỏi khốn khổ hiện tại – Ảnh: TRẦN MAI
Nhưng từ căn nhà nhỏ ở Quảng Ngãi đến giảng đường Đại học Đà Nẵng, Trâm đã đi được một chặng đường đáng quý. Những ngày vất vả xếp giấy cúng, những lần phải nghỉ học phụ mẹ và cả nỗi tiếc nuối vì không có tiền chụp ảnh tốt nghiệp đều trở thành một phần trong hành trình trưởng thành của cô.
Ước mơ của Trâm không chỉ là tấm giấy báo trúng tuyển. Đó còn là hy vọng về một tương lai khác, nơi việc học có thể giúp cô mở ra cơ hội mới cho bản thân và gia đình. Với sự hỗ trợ kịp thời cùng quyết tâm của chính mình, cô gái trẻ có thêm động lực để tiếp tục bước về phía trước, không để hoàn cảnh khó khăn khép lại cánh cửa tri thức.
