Chương trình “Lời Cảnh Báo” tuần này đề cập hai vấn đề sức khỏe đáng chú ý: nguy cơ từ việc áp dụng chế độ ăn chống viêm thiếu khoa học và tình trạng ngủ đủ thời gian nhưng cơ thể vẫn thường xuyên mệt mỏi.
Nhiều người hiện có xu hướng tìm kiếm các phương pháp cải thiện sức khỏe thông qua chế độ ăn uống và sinh hoạt. Tuy nhiên, việc áp dụng thông tin chưa được kiểm chứng có thể dẫn đến những hệ lụy không mong muốn. Trong tuần này, chương trình “Lời Cảnh Báo” tiếp tục phân tích hai vấn đề được quan tâm: chế độ ăn chống viêm và tình trạng ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi.
Cẩn trọng với những chế độ ăn chống viêm thiếu khoa học
Thời gian gần đây, các chế độ ăn chống viêm được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội, thu hút sự chú ý của những người quan tâm đến sức khỏe. Nhiều nội dung cho rằng một số loại thực phẩm như sữa, gluten, chất béo hay đồ ngọt có thể gây viêm, từ đó khuyến khích người dùng loại bỏ hoàn toàn những nhóm thực phẩm này khỏi khẩu phần ăn.
Tuy nhiên, việc kiêng khem theo những công thức chung mà không có sự tư vấn chuyên môn có thể khiến cơ thể thiếu hụt năng lượng và dưỡng chất cần thiết.
Trường hợp ông N.B.H (TP.HCM) là một ví dụ. Do lo ngại thực phẩm có thể gây viêm, ông quyết định loại bỏ sữa, đồ ngọt và thức ăn chiên khỏi thực đơn hằng ngày. Ban đầu, ông nghĩ đây là cách phòng ngừa bệnh tật khi tuổi tác ngày càng cao. Thế nhưng, sau một thời gian, sức khỏe lại có dấu hiệu suy giảm.
“Tôi thấy trên mạng nói sữa, đồ ngọt, đồ chiên dễ gây viêm nên tôi bỏ hết. Cứ nghĩ mình lớn tuổi rồi, kiêng được gì thì kiêng để phòng bệnh. Nhưng ăn một thời gian thì tôi thấy người còn yếu hơn, có lúc còn chóng mặt, mệt mỏi và có đôi lúc tụt huyết áp nữa”, ông chia sẻ.
Việc kiêng khem thiếu khoa học có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và tình trạng dinh dưỡng.
Lý giải về tình trạng này, ThS.BS. Võ Thị Tố Hi, Trưởng Khoa Dinh dưỡng – Tiết chế, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), cho biết viêm thực chất là phản ứng tự nhiên của cơ thể nhằm bảo vệ và sửa chữa các tổn thương. Vì vậy, không thể hiểu đơn giản rằng mọi loại thực phẩm đều có thể gây viêm và cần phải loại bỏ.
Theo bác sĩ, việc tự ý áp dụng chế độ ăn chống viêm với những quy tắc kiêng khem khắt khe có thể khiến cơ thể thiếu hụt năng lượng, mất cân bằng dinh dưỡng. Một chế độ ăn hợp lý cần đáp ứng ba nguyên tắc: đủ nhu cầu năng lượng, cân đối các nhóm chất gồm carbohydrate, lipid và protein, đồng thời đa dạng nguồn thực phẩm.
Chế độ ăn cân bằng cần đảm bảo đầy đủ và đa dạng các nhóm chất dinh dưỡng.
Bên cạnh dinh dưỡng, lối sống cũng là yếu tố cần được quan tâm. ThS. Đặng Khánh An (Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM) cho rằng việc chăm sóc sức khỏe cần được nhìn nhận một cách toàn diện, kết hợp chế độ ăn uống phù hợp với vận động thể chất và quản lý căng thẳng.
Những áp lực, lo âu kéo dài có thể ảnh hưởng đến hoạt động miễn dịch và các phản ứng viêm trong cơ thể. Do đó, chỉ tập trung loại bỏ một số thực phẩm mà bỏ qua các yếu tố sinh hoạt khác sẽ không mang lại hiệu quả chăm sóc sức khỏe như mong muốn.
Các chuyên gia khuyến cáo không có một thực đơn chống viêm cố định phù hợp với tất cả mọi người. Thay vì chạy theo những trào lưu chưa được kiểm chứng, mỗi người nên duy trì chế độ ăn cân bằng, đa dạng thực phẩm và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng khi cần thiết.
Ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi: Đừng bỏ qua những dấu hiệu bất thường
Bên cạnh vấn đề dinh dưỡng, chất lượng giấc ngủ cũng là nội dung được chương trình đề cập. Ngủ đủ thời gian được xem là yếu tố quan trọng giúp cơ thể phục hồi sau một ngày hoạt động. Tuy nhiên, không ít người dù duy trì thời lượng ngủ khoảng 8 tiếng mỗi đêm vẫn thức dậy trong trạng thái uể oải, thiếu năng lượng.
Anh T.H. (Đồng Nai) cho biết do đặc thù công việc, anh thường đi làm sớm và cũng chủ động đi ngủ từ sớm. Dù vậy, tình trạng mệt mỏi vẫn xuất hiện vào buổi sáng, khiến anh băn khoăn về nguyên nhân.
Ngủ đủ thời gian nhưng thức dậy vẫn mệt mỏi là tình trạng nhiều người gặp phải.
Theo Chuyên gia tâm lý Trần Thị Thùy Trang (Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam), thời lượng ngủ không phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng phục hồi của cơ thể. Chất lượng giấc ngủ và trạng thái tinh thần cũng cần được đánh giá.
Áp lực công việc và căng thẳng có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Chuyên gia nhận định tình trạng ngủ đủ nhưng thức dậy vẫn mệt có thể liên quan đến áp lực công việc, lo âu kéo dài hoặc giấc ngủ không sâu. Vì vậy, cần xem xét toàn diện thói quen sinh hoạt và những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình nghỉ ngơi.
Không chỉ xuất phát từ tâm lý, tình trạng này còn có thể liên quan đến một số vấn đề sức khỏe thể chất. BSCKI Huỳnh Tiến Phú (Bệnh viện Y học Cổ truyền TP.HCM) lưu ý hội chứng ngưng thở khi ngủ là một trong những nguyên nhân cần được chú ý. Người mắc hội chứng này có thể xuất hiện tình trạng ngáy lớn xen kẽ những khoảng ngừng thở hoặc thở hổn hển, khiến giấc ngủ bị gián đoạn và cơ thể không được phục hồi đầy đủ.
Chất lượng giấc ngủ kém có thể khiến cơ thể mệt mỏi dù thời gian nghỉ ngơi kéo dài.
Dưới góc nhìn y học cổ truyền, tình trạng lo lắng kéo dài và thói quen sinh hoạt thiếu điều độ cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của các tạng tâm, tỳ, can, thận, dẫn đến những biểu hiện rối loạn giấc ngủ.
Để cải thiện chất lượng nghỉ ngơi, bác sĩ khuyến nghị người dân nên duy trì giờ ngủ và giờ thức ổn định, tạo không gian yên tĩnh, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử và caffeine trước khi đi ngủ.
<<Xem thêm>>
- Đỗ Thảo My hé lộ cơ duyên đến với nghệ thuật sau khi tốt nghiệp song bằng quốc tế
- “Cầu thủ nhí 2026”: Top 16 bước vào thử thách quyết định, 6 cầu thủ phải dừng bước
Trong trường hợp nằm lâu nhưng chưa thể ngủ, người dân nên giữ tâm lý bình tĩnh, tránh liên tục nhìn đồng hồ. Có thể tạm rời khỏi giường, thực hiện một hoạt động nhẹ nhàng trong không gian có ánh sáng dịu và quay lại khi cảm thấy buồn ngủ.
Tình trạng ngủ đủ nhưng vẫn thường xuyên mệt mỏi không nên bị xem nhẹ. Nếu biểu hiện kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, người dân cần chủ động thăm khám để xác định nguyên nhân. Việc ghi chép nhật ký giấc ngủ cũng có thể hỗ trợ theo dõi thói quen nghỉ ngơi và cung cấp thêm thông tin khi trao đổi với bác sĩ.
Thông qua hai chủ đề trên, “Lời Cảnh Báo” nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp nhận thông tin sức khỏe có chọn lọc. Dù là điều chỉnh chế độ ăn hay cải thiện giấc ngủ, mỗi người cần dựa trên tình trạng thực tế của bản thân, tránh tự ý áp dụng các phương pháp thiếu căn cứ khoa học.
