Cô giáo Mĩ thuật ở Cao Bằng và 3 sáng kiến đưa công nghệ vào lớp học vùng cao

1. Nốt trầm gian khó của cô giáo Mĩ thuật ở Cao Bằng

Cô giáo Mĩ thuật ở Cao Bằng – cô Phan Thị Lệ (sinh năm 1972, hiện đang công tác tại Trường Tiểu học Trương Lương, tỉnh Cao Bằng) vinh dự là gương mặt lớn tuổi nhất được tuyên dương trong chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” năm 2026. Sinh ra và gắn bó với vùng đất biên cương, cô Lệ hiểu thấu những gian nan mà đồng nghiệp và các em học sinh nơi đây phải đối mặt hằng ngày.

Cô Phan Thị Lệ – giáo viên Trường Tiểu học Trương Lương, tỉnh Cao Bằng.

Địa bàn trường đóng chân thuộc vùng đặc biệt khó khăn, 100% học sinh là người dân tộc thiểu số. Đa phần các em thuộc hộ nghèo, cha mẹ phải đi làm ăn xa nên việc học tập thiếu đi sự đồng hành trực tiếp từ gia đình. Cơ sở vật chất thiếu thốn khiến việc học Mĩ thuật gặp không ít trở ngại:

• Thiếu hụt dụng cụ: Giấy vẽ, màu vẽ hay đồ dùng thực hành không phải lúc nào cũng sẵn có.

• Thời tiết khắc nghiệt: Mùa mưa lũ thường xuyên gây sạt lở, chia cắt đường đến trường.

• Rào cản công nghệ: Học sinh khó tiếp cận với máy tính, internet hay học liệu số.

Không ngần ngại trước hoàn cảnh, cô giáo Mĩ thuật ở Cao Bằng đã biến những vật liệu đời thường như lá cây, sỏi đá, đất sét… thành công cụ trực quan sinh động. Nhờ đó, mỗi giờ học đều trở thành không gian mở để học sinh thỏa sức quan sát, liên tưởng và bộc lộ cảm xúc thông qua hội họa.

2. Sáng kiến đưa công nghệ và AI vào từng nét vẽ vùng cao

Không dừng lại ở các phương pháp thủ công truyền thống, cô giáo Mĩ thuật ở Cao Bằng đã chủ động tìm tòi, từng bước đưa chuyển đổi số vào giảng dạy một cách linh hoạt, phù hợp với thực tế vùng cao.

          [Tận dụng vật liệu tự nhiên (Lá cây, sỏi đá)]
                               │
                               ▼
[Đưa hình ảnh, video, game học tập & ứng dụng AI xây dựng bài giảng]
                               │
                               ▼
      [Tạo nguồn học liệu số chung & Giảm tải hồ sơ sổ sách]
                               │
                               ▼
        [Truyền cảm hứng & Bồi dưỡng tự tin cho học sinh]

Ứng dụng công nghệ trực quan và AI hỗ trợ

• Bài giảng sinh động: Cô tận dụng hình ảnh, âm thanh, video minh họa và các trò chơi học tập tương tác giúp học sinh dễ dàng tiếp thu bài học.

• Truyền cảm hứng từ thực tế: Việc trình chiếu các video về học sinh vùng cao đạt giải tranh vẽ giúp các em thêm tự tin, mạnh dạn thể hiện ý tưởng.

• Thử nghiệm trí tuệ nhân tạo (AI): Cô Lệ bước đầu ứng dụng AI để tham khảo ý tưởng tổ chức hoạt động và thiết kế bài tập phân hóa theo năng lực học sinh. Cô luôn đối chiếu kỹ lưỡng với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 nhằm đảm bảo tính chính xác và an toàn thông tin.

Số hóa công tác quản lý chuyên môn

Bên cạnh công tác giảng dạy, cô giáo Mĩ thuật ở Cao Bằng tích cực rà soát dữ liệu học bạ số, quản lý kế hoạch bài dạy trên môi trường mạng để tiết kiệm thời gian thủ công. Cô cũng cùng đồng nghiệp xây dựng kho học liệu số dùng chung cho nhà trường, giúp nâng cao chất lượng chuyên môn toàn diện.

“Chuyển đổi số không nhất thiết phải bắt đầu từ những thiết bị đắt tiền. Đôi khi, đó chỉ là một video ngắn phù hợp hay một tài liệu trực quan giúp học sinh rút ngắn khoảng cách với tri thức.” – Cô Phan Thị Lệ chia sẻ.

3. Từ “Ngôi nhà ước mơ” đến khát vọng chắp cánh cho học trò

Nhờ những nỗ lực bền bỉ của cô giáo Mĩ thuật ở Cao Bằng, học sinh Trường Tiểu học Trương Lương đã đạt nhiều thành tích đáng tự hào tại các cuộc thi vẽ tranh cấp tỉnh và cấp quốc gia.

Trường hợp xúc động nhất là một học sinh hoàn cảnh khó khăn đạt giải Ba cuộc thi vẽ tranh “Thế giới muôn màu” do Quỹ Bảo trợ Trẻ em Việt Nam phối hợp cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức. Tác phẩm mang tên “Ngôi nhà ước mơ” của em đã biến ngôi nhà vách nứa thiếu thốn ngoài đời thực thành một mái ấm khang trang, đủ đầy trên trang giấy.

       [Hoàn cảnh khó khăn: Nhà vách nứa thiếu thốn]
                               │
                               ▼
    [Khát vọng qua nét vẽ: "Ngôi nhà ước mơ" khang trang]
                               │
                               ▼
[Giải Ba cuộc thi toàn quốc & Niềm tin vào tương lai tươi sáng]

Đối với học sinh vùng cao, hội họa không chỉ đơn thuần là một môn học nghệ thuật mà còn là cầu nối để các em nói lên tiếng nói nội tâm, nuôi dưỡng hy vọng và hình dung về một tương lai tươi sáng hơn.

4. Mong mỏi đồng hành cùng giáo dục vùng cao

Dù đã gặt hái được nhiều chuyển biến tích cực, cô giáo Mĩ thuật ở Cao Bằng vẫn trăn trở về những khó khăn phía trước. Để giáo dục vùng cao phát triển bền vững, cô mong muốn nhận được sự hỗ trợ đồng bộ từ nhiều phía:

1. Đầu tư hạ tầng: Bổ sung thiết bị công nghệ và nâng cấp đường truyền internet ổn định tại các điểm trường lẻ.

2. Nâng cao năng lực số: Tiếp tục bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng công nghệ và AI an toàn trong giảng dạy.

3. Gắn kết gia đình và nhà trường: Đồng hành cùng phụ huynh tiếp cận giáo dục số, tạo môi trường học tập bình đẳng cho mọi trẻ em.

Sự kiên trì của cô giáo Mĩ thuật ở Cao Bằng – Phan Thị Lệ là minh chứng rõ nét cho tinh thần đổi mới sáng tạo, thắp sáng niềm tin và tình yêu hội họa cho những mầm non nơi biên cương Tổ quốc.

Xem thêm >> 5 vấn đề đặt ra khi sinh viên dùng AI giải bài, giảng viên dùng AI chấm