Không chỉ là những nét vẽ, tranh ngựa của Lê Bá Đảng mở ra cả một thế giới chuyển động – nơi hình tượng ngựa trở thành biểu tượng của tự do, sức sống và ký ức. Qua từng đường nét phóng khoáng, người xem không chỉ “nhìn” mà còn “cảm” được nhịp phi, hơi thở và cả tinh thần hoang dã ẩn sâu trong hội họa của một danh họa Việt Nam từng chinh phục nghệ thuật quốc tế.
Tại Không gian mỹ thuật TAA Gallery (29 đường số 103, P.Cát Lái, TP.HCM), triển lãm Hình tượng ngựa trong nghệ thuật Lê Bá Đảng giới thiệu đến công chúng hơn 70 bức tranh và hiện vật về ngựa đẹp và ấn tượng, được lựa chọn trong “kho di sản Lê Bá Đảng” gồm hơn 300 tác phẩm do nhà sưu tập Trần Thắng cất công tìm mua và sưu tập tại Mỹ trong suốt hơn 20 năm qua.
Họa sĩ Lê Bá Đảng sinh năm 1921 tại làng Bích La Đông (Quảng Trị). Năm 1940, ông sang Marseille (Pháp), sau đó học hội họa tại Trường mỹ thuật École Des Beaux-Arts, Toulouse. Vào những năm 1950, ông bắt đầu tổ chức các cuộc triển lãm đầu tiên tại Paris, Cannes và vùng phụ cận, được công chúng và báo chí đón nhận nồng nhiệt. Ông khám phá ra kỹ thuật in thạch bản (lithography) trong studio Arts – Litho và thường xuyên đến thăm studio của họa sĩ danh tiếng Fernand Mourlot và Jacques Desjobert. Sang những năm 1960, ông nâng tầm kỹ thuật in thạch bản bằng việc sử dụng giấy ngọc trai của Nhật với bộ tranh nổi tiếng Thiên nhiên cầu nguyện không lời. Sau cuộc triển lãm cá nhân năm 1966 do Bảo tàng nghệ thuật Cincinnati (tiểu bang Ohio) tổ chức tại Mỹ, ông liên tục có nhiều triển lãm tại các thành phố lớn khác. Theo ước tính 90% tranh của ông được bán tại thị trường Mỹ trong những năm 1970 – 1990.
Nhà sưu tập Trần Thắng và nhà phê bình mỹ thuật Ngô Kim Khôi (đeo kính) tại triển lãm. ẢNH: QUỲNH TRÂN
Xem các tác phẩm tại triển lãm Hình tượng ngựa trong nghệ thuật Lê Bá Đảng, nhà phê bình mỹ thuật Ngô Kim Khôi bày tỏ: “Hôm nay, người xem VN được diện kiến số lượng tác phẩm khá lớn của ông mà ở mỗi bức tranh có một sắc màu khác nhau. Con ngựa lâu nay được xem là một trong những loài vật đẹp nhất, đã được Lê Bá Đảng trình bày đủ các hình dạng, lột tả hết những nét đẹp của ngựa mà không có họa sĩ nào của VN sánh được. Nếu thế giới từng biết đến họa sĩ Từ Bi Hồng (người Trung Quốc) vẽ ngựa đẹp và có hồn như từ tranh chạy ra ngoài, thì giờ tôi xem tranh ngựa của Lê Bá Đảng, thấy cũng không thua gì. Hình vóc, bố cục, đặc biệt là tạo hình của ông lột tả hầu như hết những vẻ đẹp của con ngựa. Qua góc nhìn của họa sĩ như Lê Bá Đảng, con ngựa đã đẹp lại càng trở nên tuyệt vời hơn”.
Một số tác phẩm ngựa của họa sĩ Lê Bá Đảng. ẢNH: BTC
Với niềm đam mê yêu mến văn hóa và nghệ thuật VN, ông Trần Thắng đã dành nhiều tâm huyết và công sức sưu tập nhiều tranh ảnh và gốm sứ VN, đặc biệt là tranh Lê Bá Ðảng từ năm 2005 đến nay, bằng bộ sưu tập bao gồm nhiều thể loại nghệ thuật khác nhau. Hiện tại ở Huế đã có Không gian lưu niệm Lê Bá Ðảng nên mong ước của nhà sưu tập Trần Thắng là xây dựng một bảo tàng Lê Bá Ðảng tại TP.HCM, để giới thiệu nghệ thuật của người họa sĩ tài hoa này đến được nhiều hơn với công chúng Việt và du khách nước ngoài. Triển lãm kéo dài từ nay đến hết ngày 30.3.
Bạn bè đến chúc mừng triển lãm của nhà sưu tập Trần Thắng – Ảnh: VĂN TRUNG
XEM THÊM>>“Hình tượng Ngựa” – dấu ấn nghệ thuật của danh họa Lê Bá Đảng
Tranh ngựa của Lê Bá Đảng vì thế không dừng lại ở giá trị tạo hình. Đó là hành trình của cảm xúc, của ký ức và khát vọng được giải phóng. Khi rời khỏi không gian triển lãm, điều còn đọng lại không chỉ là những vó ngựa tung bay, mà là một tinh thần nghệ thuật vẫn tiếp tục “phi” mãi trong tâm trí người xem.
