Bệnh nhân ung thư chờ chụp PET/CT vì thiếu thuốc phóng xạ

Khu chụp PET/CT của một bệnh viện tuyến cuối ở TP.HCM trong tình trạng đóng kín cửa – Ảnh: XUÂN MAI

Chụp PET/CT là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh quan trọng trong đánh giá một số bệnh ung thư, xác định mức độ lan rộng của tổn thương và theo dõi hiệu quả điều trị. Tuy nhiên, khi nguồn cung dược chất phóng xạ phục vụ kỹ thuật này gặp khó khăn, một số bệnh nhân phải chờ đợi hoặc di chuyển đến địa phương khác để thực hiện, làm phát sinh thêm chi phí và áp lực trong quá trình điều trị.

Theo phản ánh của Tuổi Trẻ Online ngày 18-10-2026, tình trạng thiếu dược chất phóng xạ tại một số cơ sở y tế khu vực phía Nam tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận dịch vụ PET/CT của người bệnh. Với những gia đình đang phải theo sát quá trình điều trị ung thư, việc di chuyển xa để thực hiện một xét nghiệm cần thiết có thể trở thành gánh nặng cả về kinh tế lẫn thời gian.

Thiếu dược chất phóng xạ khiến người bệnh phải chờ đợi

Trong quá trình điều trị ung thư, bác sĩ có thể chỉ định nhiều phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh để đánh giá tình trạng bệnh. Tùy từng trường hợp, PET/CT được sử dụng nhằm tìm kiếm tổn thương, đánh giá khả năng di căn hoặc hỗ trợ xác định hướng điều trị tiếp theo.

Tuy nhiên, để thực hiện kỹ thuật này, bệnh viện cần có hệ thống máy móc phù hợp và nguồn dược chất phóng xạ đáp ứng yêu cầu chuyên môn. Nếu thiếu một trong những điều kiện cần thiết, thiết bị dù hiện đại vẫn có thể không được khai thác thường xuyên.

Theo các thông tin được Tuổi Trẻ phản ánh trong thời gian gần đây, nguồn cung dược chất phóng xạ tại khu vực phía Nam gặp khó khăn kéo dài. Điều này khiến một số bệnh viện không thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu chụp PET/CT, buộc người bệnh phải chờ đợi hoặc tìm đến những cơ sở y tế ở địa phương khác.

Đối với bệnh nhân ung thư, thời gian chờ xét nghiệm có thể tạo thêm áp lực tâm lý, nhất là khi kết quả được sử dụng để làm rõ một tổn thương chưa xác định hoặc hỗ trợ lựa chọn phương pháp điều trị. Tuy nhiên, mức độ khẩn cấp của từng trường hợp cần được bác sĩ đánh giá dựa trên tình trạng lâm sàng, chứ không thể áp dụng một thời hạn chung cho tất cả bệnh nhân.

PET/CT có vai trò gì trong chẩn đoán và theo dõi ung thư?

Khu vực chụp PET/CT tại Bệnh viện K, cơ sở Tân Triều, Hà Nội – Ảnh: D.L.

PET/CT là kỹ thuật kết hợp hình ảnh ghi nhận hoạt động chuyển hóa của mô với hình ảnh cấu trúc giải phẫu. Trong một số loại ung thư, phương pháp này giúp bác sĩ phát hiện những vùng có hoạt động chuyển hóa bất thường, từ đó hỗ trợ đánh giá phạm vi bệnh và theo dõi đáp ứng điều trị.

Một loại dược chất thường được sử dụng là 18F-FDG, một hợp chất đánh dấu phóng xạ giúp ghi nhận mức độ sử dụng glucose của các mô. Một số tế bào ung thư có mức chuyển hóa glucose cao nên có thể thể hiện rõ trên hình ảnh PET. Dù vậy, hiện tượng tăng hấp thu chất đánh dấu không chỉ xuất hiện ở tế bào ung thư mà còn có thể gặp trong tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng.

Do đó, kết quả PET/CT cần được bác sĩ phân tích cùng với triệu chứng, tiền sử bệnh, xét nghiệm và những kết quả chẩn đoán khác. Trong một số trường hợp, người bệnh vẫn cần thực hiện thêm xét nghiệm hoặc sinh thiết để xác định bản chất tổn thương.

Không phải tất cả bệnh nhân ung thư đều cần chụp PET/CT. Việc chỉ định phụ thuộc vào loại ung thư, giai đoạn bệnh, mục tiêu kiểm tra và khả năng kết quả làm thay đổi quyết định điều trị. Nếu một phương pháp khác đã cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết, bác sĩ có thể cân nhắc lựa chọn phù hợp hơn.

Bệnh nhân ung thư chịu thêm gánh nặng chi phí khi phải đi xa

Khi không thể thực hiện PET/CT tại cơ sở y tế gần nơi sinh sống, người bệnh và gia đình có thể phải thu xếp đi đến địa phương khác. Ngoài chi phí thực hiện kỹ thuật, họ còn phải chi trả tiền di chuyển, ăn ở và các khoản sinh hoạt trong thời gian thăm khám.

Với người bệnh lớn tuổi hoặc đang suy giảm thể lực sau phẫu thuật, hóa trị hay xạ trị, hành trình dài có thể gây mệt mỏi. Người thân cũng có thể phải nghỉ làm để đưa bệnh nhân đi khám, khiến thu nhập gia đình bị ảnh hưởng.

Khả năng tiếp cận dịch vụ vì thế không chỉ phụ thuộc vào việc bệnh viện có máy PET/CT hay không, mà còn liên quan đến nguồn dược chất, năng lực vận hành và khả năng chi trả của người bệnh. Những gia đình có điều kiện kinh tế hạn chế có thể gặp nhiều khó khăn hơn khi phải tìm dịch vụ ở xa.

Trong trường hợp cần chụp PET/CT nhưng chưa thể thực hiện ngay, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ điều trị để hiểu rõ mức độ cần thiết, thời điểm phù hợp và các lựa chọn thay thế nếu có. Không nên tự ý trì hoãn xét nghiệm được chỉ định hoặc tự quyết định thay đổi kế hoạch điều trị.

Cần tháo gỡ khó khăn về nguồn cung

Sản xuất thuốc phóng xạ sử dụng để chụp ảnh PET/CT trong chẩn đoán và theo dõi hỗ trợ điều trị ung thư – Ảnh: DUYÊN PHAN

Tình trạng thiếu dược chất phóng xạ cho thấy việc đầu tư thiết bị y tế cần đi cùng kế hoạch bảo đảm nguồn cung vật tư và dược chất để vận hành ổn định. Một hệ thống chẩn đoán hiện đại chỉ phát huy hiệu quả khi có đủ nhân lực, nguyên liệu, quy trình chuyên môn và cơ chế cung ứng phù hợp.

Theo thông tin Tuổi Trẻ đã đăng tải trước đó, các cơ quan quản lý y tế đang rà soát nguồn cung một số thuốc điều trị ung thư và dược chất phóng xạ, trong bối cảnh người bệnh phải di chuyển đến địa phương khác để chụp PET/CT. Việc phối hợp giữa cơ quan quản lý, bệnh viện và đơn vị cung ứng có ý nghĩa quan trọng nhằm xác định nguyên nhân thiếu hụt và tìm giải pháp phù hợp.

Về lâu dài, cần chủ động xây dựng nguồn cung ổn định, nâng cao năng lực sản xuất và phân phối dược chất phóng xạ, đồng thời cải thiện việc dự báo nhu cầu sử dụng tại các cơ sở y tế. Công tác mua sắm, cấp phép và tổ chức cung ứng cũng cần được thực hiện kịp thời, bảo đảm đáp ứng yêu cầu chuyên môn và an toàn.

Bên cạnh đó, việc hướng dẫn người bệnh đến đúng cơ sở có khả năng thực hiện kỹ thuật và tư vấn rõ về quyền lợi bảo hiểm y tế có thể giúp giảm bớt thời gian tìm kiếm dịch vụ. Khi có phương án thay thế phù hợp, bác sĩ cần giải thích lợi ích và giới hạn của từng phương pháp để người bệnh hiểu rõ trước khi quyết định.

Bảo đảm khả năng tiếp cận chẩn đoán là một phần của điều trị ung thư

Đối với người mắc ung thư, chẩn đoán và theo dõi bệnh là quá trình kéo dài, đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều phương pháp chuyên môn. PET/CT giữ vai trò quan trọng trong những chỉ định phù hợp, nhưng việc sử dụng cần dựa trên nhu cầu thực tế của từng bệnh nhân.

Tình trạng thiếu dược chất phóng xạ không chỉ là vấn đề cung ứng kỹ thuật mà còn ảnh hưởng đến hành trình khám chữa bệnh của người dân. Giải pháp cần hướng đến nguồn cung ổn định, sử dụng thiết bị hiệu quả và giảm những chi phí không cần thiết do phải di chuyển xa.

Người bệnh nên giữ liên hệ với bác sĩ điều trị, hỏi rõ về thời điểm cần thực hiện PET/CT và các phương án có thể áp dụng trong hoàn cảnh cụ thể. Trong khi đó, việc tháo gỡ khó khăn về nguồn cung sẽ góp phần giúp bệnh nhân tiếp cận dịch vụ chẩn đoán phù hợp, giảm bớt gánh nặng cho gia đình và hỗ trợ quá trình điều trị liên tục.