Kênh âm nhạc VOV Sonata – FM89 chính thức bắt đầu phát sóng thử nghiệm từ ngày 20/10, mở ra không gian thưởng thức nhạc thính phòng, giao hưởng và jazz dành cho công chúng. Đáng chú ý, các quán cà phê, nhà hàng và địa điểm kinh doanh có thể mở kênh để phục vụ khách hàng mà không mất phí theo thông tin từ Đài Tiếng nói Việt Nam.
Đài Tiếng nói Việt Nam chạy phát sóng thử nghiệm Kênh âm nhạc chuyên biệt thính phòng – giao hưởng Sonata – FM89 từ 20-10 – Ảnh: ĐINH TRUNG
VOV Sonata – FM89 mang âm nhạc cổ điển đến gần công chúng
Sau hơn ba tháng chuẩn bị, Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) đưa vào phát sóng thử nghiệm VOV Sonata – FM89, kênh âm nhạc chuyên biệt dành cho các tác phẩm thính phòng, giao hưởng và hòa tấu.
Kênh do đội ngũ cán bộ, biên tập viên thuộc Ban Văn học – Nghệ thuật – Âm nhạc (VOV3) thực hiện. Chương trình được xây dựng theo hướng phát nhạc liên tục, chú trọng chất lượng nghệ thuật và tạo không gian thưởng thức phù hợp với nhiều thời điểm trong ngày.
Theo định hướng của ê-kíp sản xuất, âm nhạc buổi sáng mang sắc thái tươi sáng, giúp người nghe khởi đầu ngày mới; ban ngày hướng đến không gian thanh lịch, nhẹ nhàng để đồng hành cùng công việc; còn những khung giờ đêm muộn dành cho jazz và các giai điệu cổ điển có tiết tấu thư thái.
Sự xuất hiện của một kênh chuyên biệt về âm nhạc hàn lâm được kỳ vọng giúp công chúng tiếp cận gần hơn với những tác phẩm vốn thường được thưởng thức trong phòng hòa nhạc hoặc các chương trình biểu diễn chuyên nghiệp.
Thay vì phải tìm kiếm từng bản nhạc trên nhiều nền tảng, thính giả có thể bật kênh và thưởng thức chương trình được tuyển chọn theo một dòng chảy âm nhạc xuyên suốt.
Phía Đài Tiếng nói Việt Nam cho biết kênh hướng tới mở rộng cơ hội tiếp cận nghệ thuật và bồi dưỡng khả năng cảm thụ âm nhạc cho công chúng – Ảnh: ĐINH TRUNG
Quán cà phê, nhà hàng có thể mở kênh miễn phí
Một trong những điểm đáng chú ý của VOV Sonata – FM89 là khả năng phục vụ cả nhu cầu thưởng thức cá nhân lẫn không gian kinh doanh dịch vụ.
Theo thông tin được Tuổi Trẻ dẫn lời đại diện VOV3, các quán cà phê, nhà hàng, đơn vị kinh doanh và địa điểm công cộng có thể phát kênh này miễn phí. Nguồn nhạc được giới thiệu là bảo đảm bản quyền.
Đối với các cơ sở kinh doanh, âm nhạc là một yếu tố góp phần định hình không gian và trải nghiệm của khách hàng. Những giai điệu không lời, nhạc thính phòng hoặc giao hưởng nhẹ nhàng có thể phù hợp với các quán cà phê yên tĩnh, nhà hàng theo phong cách tinh tế, khách sạn hay khu vực tiếp khách.
Việc có thêm một kênh phát thanh chuyên biệt cũng giúp các cơ sở có thêm lựa chọn khi xây dựng không gian âm nhạc mà không cần liên tục tự tuyển chọn danh sách phát.
Tuy nhiên, các đơn vị kinh doanh nên kiểm tra điều kiện sử dụng và phạm vi miễn phí được VOV công bố trước khi phát nhạc. Quyền nghe hoặc phát một kênh phát thanh không đồng nghĩa với việc mọi bản ghi âm hay nội dung âm nhạc lấy từ nguồn khác đều được tự do sử dụng cho mục đích thương mại.
Kho nhạc có bản quyền được mở rộng
Để xây dựng nội dung cho kênh, VOV đã chủ động liên hệ với các đài phát thanh và truyền hình trong mạng lưới hợp tác quốc tế. Theo thông tin từ bài báo, một số đài quốc gia của Nga, Belarus và Romania đã ủng hộ, trao tặng nhiều tác phẩm âm nhạc nổi tiếng.
Bên cạnh nguồn tác phẩm được hợp tác trao đổi, VOV cũng tiến hành các thủ tục mua bản quyền âm nhạc nước ngoài, bao gồm quyền tác giả và quyền liên quan.
Trong tối 20/10, Đài Tiếng nói Việt Nam ký kết bản quyền với ba đơn vị lớn, trong đó có Sony, nhằm bổ sung thêm nguồn nhạc được cấp phép. Theo đại diện VOV3, việc mở rộng kho bản quyền là một phần quan trọng để kênh có thể phát triển nội dung phong phú và phục vụ công chúng lâu dài.
Vấn đề bản quyền có ý nghĩa đặc biệt với một kênh phát nhạc liên tục. Để đưa tác phẩm đến người nghe một cách hợp pháp, đơn vị phát sóng cần xử lý các quyền liên quan đến sáng tác, bản ghi và hình thức sử dụng theo từng thỏa thuận cụ thể.
Với các cơ sở kinh doanh, việc lựa chọn kênh phát thanh có thông tin bản quyền rõ ràng cũng giúp giảm bớt những băn khoăn khi sử dụng âm nhạc trong không gian phục vụ khách hàng.
Số hóa những bản ghi âm quý của âm nhạc Việt Nam
Bên cạnh việc giới thiệu tác phẩm quốc tế, VOV Sonata còn hướng đến khai thác kho tư liệu âm thanh được Đài Tiếng nói Việt Nam lưu giữ qua nhiều thập niên.
Với lịch sử hơn 80 năm, VOV đang sở hữu nhiều bản ghi âm phản ánh các giai đoạn phát triển của đời sống âm nhạc Việt Nam. Trong số đó có những tác phẩm giao hưởng, thính phòng và các bản thu mang giá trị tư liệu, gắn với công sức sáng tạo của nhiều thế hệ nhạc sĩ, nghệ sĩ.
Theo đại diện VOV3, đơn vị đang tiến hành số hóa những tư liệu âm nhạc cổ điển trong nước, đồng thời lọc tạp âm và xử lý chất lượng từ các bản ghi băng mono cũ.
Nhà báo Tạ Ngọc Hưng, Phó trưởng Ban Văn học – Nghệ thuật – Âm nhạc (VOV3) – Ảnh: VOV
Đây là quá trình đòi hỏi thời gian và kỹ thuật bởi các bản ghi được thực hiện trong điều kiện công nghệ của nhiều thập niên trước có thể không đạt chất lượng âm thanh như những sản phẩm hiện nay.
Sau khi được xử lý, các tư liệu này có thêm cơ hội tiếp cận thính giả mới, đặc biệt là người trẻ vốn quen với việc nghe nhạc qua nền tảng số.
Tuy vậy, không phải toàn bộ kho tư liệu đều có thể phát ngay. Một số tác phẩm trong nước vẫn cần hoàn tất quá trình thương thảo bản quyền trước khi được giới thiệu rộng rãi. Khi các thủ tục cần thiết được hoàn thành, kênh dự kiến tăng cường giới thiệu những sáng tác Việt Nam thuộc nhiều giai đoạn, bao gồm cả tác phẩm mới.
Hơn một triệu lượt truy cập trong ngày đầu phát sóng số
Dù mới bắt đầu chạy thử nghiệm, VOV Sonata – FM89 đã nhận được sự quan tâm ban đầu của công chúng.
Theo bài báo của Tuổi Trẻ, trong ngày đầu phát sóng trên nền tảng số, kênh ghi nhận hơn một triệu lượt truy cập thưởng thức. Một số nhạc sĩ, nghệ sĩ cũng bày tỏ mong muốn đóng góp bản quyền các tác phẩm thu âm và trình diễn để kênh có thêm nguồn nội dung.
Con số này cho thấy sự chú ý ban đầu dành cho một kênh phát thanh có định hướng chuyên sâu về âm nhạc thính phòng và giao hưởng. Tuy nhiên, lượt truy cập trong giai đoạn đầu chưa đủ để đánh giá mức độ duy trì thính giả lâu dài; hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào chất lượng chương trình, khả năng tiếp cận và việc cập nhật nội dung trong thời gian tới.
Kênh Sonata – FM89 phát sóng liên tục 24 giờ mỗi ngày trên sóng VOV – Ảnh: ĐINH TRUNG
Đài Tiếng nói Việt Nam cho biết kênh đang vừa phát sóng thử nghiệm vừa tiếp tục hoàn thiện trước khi triển khai chính thức trên các nền tảng phát thanh và số.
Tạo thêm lựa chọn cho đời sống âm nhạc Việt Nam
Trong bối cảnh người nghe có thể tiếp cận hàng triệu bài hát qua các dịch vụ trực tuyến, việc phát triển một kênh chuyên biệt về âm nhạc hàn lâm đặt ra yêu cầu vừa giữ chuẩn mực nghệ thuật vừa tìm cách tiếp cận công chúng gần gũi hơn.
VOV Sonata – FM89 hướng đến việc kết hợp các tác phẩm kinh điển với cách sắp xếp chương trình phù hợp nhịp sống hiện đại. Nếu được phát triển hiệu quả, kênh có thể trở thành lựa chọn cho những người yêu nhạc cổ điển, đồng thời góp phần đưa thể loại này đến những không gian đời thường như quán cà phê, nhà hàng và nơi làm việc.
Việc số hóa tư liệu âm nhạc trong nước cũng mở ra cơ hội lưu giữ và giới thiệu di sản âm thanh đến thế hệ tiếp theo. Đây không chỉ là câu chuyện phát nhạc mà còn liên quan đến bảo tồn những giá trị nghệ thuật đã được hình thành qua nhiều thời kỳ.
VOV Sonata – FM89 hiện vẫn trong giai đoạn phát sóng thử nghiệm và hoàn thiện chương trình. Chặng đường tiếp theo sẽ phụ thuộc vào khả năng mở rộng nguồn nhạc có bản quyền, duy trì chất lượng âm thanh và xây dựng thói quen nghe cho công chúng.
Với định hướng phát nhạc liên tục và mở rộng khả năng tiếp cận, kênh được kỳ vọng tạo thêm không gian cho âm nhạc thính phòng, giao hưởng và jazz hiện diện thường xuyên hơn trong đời sống văn hóa Việt Nam.
