Từ 17 quốc gia và vùng lãnh thổ, 50 thanh thiếu niên kiều bào, du học sinh trở về TP.HCM để bắt đầu một hành trình đặc biệt: không chỉ khám phá một thành phố đang chuyển mình, mà còn tìm về lịch sử, văn hóa và những giá trị làm nên căn tính Việt. Trong hành trình ấy, quê hương không còn là một khái niệm xa xôi, mà trở thành những con người, những địa danh và những ký ức được chạm vào bằng chính trái tim của thế hệ trẻ.
Sáng 25/8, tại Công viên Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh trên phố đi bộ Nguyễn Huệ, một cuộc trở về đã bắt đầu. 50 gương mặt trẻ người Việt Nam ở nước ngoài, du học sinh đến từ 17 quốc gia và vùng lãnh thổ, cùng những học sinh, sinh viên tiêu biểu của TP.HCM thành kính dâng hoa tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh, trước khi bước vào hành trình của Trại hè Thanh thiếu niên kiều bào và tuổi trẻ Thành phố lần thứ 19 năm 2026, với chủ đề “Tự hào Thành phố mang tên Bác”.
Có những người sinh ra ở Việt Nam rồi cùng gia đình sang một đất nước khác. Có những bạn trẻ lớn lên giữa một nền văn hóa khác, sử dụng một ngôn ngữ khác mỗi ngày. Nhưng trong khoảnh khắc đứng trước Tượng đài Bác Hồ giữa lòng thành phố mang tên Người, khoảng cách địa lý dường như được thu ngắn lại.
Bởi có những sợi dây gắn kết không đo bằng kilomet. Đó là nguồn cội…
Từ nhiều miền đất trên thế giới, những người trẻ Việt Nam cùng trở về thành phố mang tên Bác, bắt đầu hành trình tìm về cội nguồn.
Một chuyến đi không chỉ để trở về
Trại hè năm nay diễn ra từ ngày 25 đến 29/8, quy tụ 50 đại biểu trong độ tuổi 12-25, gồm 30 nữ và 20 nam, trở về từ Nhật Bản, Pháp, Singapore, Czech, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh, Malaysia, Thái Lan, Đài Loan (Trung Quốc), Lào, Campuchia, Bỉ, Iceland, Trung Quốc, Hàn Quốc và Việt Nam.
Nhưng hành trình ấy không được thiết kế như một chuyến du lịch thông thường.
Ngay trong ngày đầu tiên, các trại sinh sẽ đến Khu di tích lịch sử Quốc gia Ngã Ba Giồng, dâng hương, dâng hoa và tìm hiểu lịch sử; tiếp đó là hoạt động tại Công viên Lê Thị Riêng, nơi các bạn được nghe giới thiệu về quá trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và giao lưu với Câu lạc bộ Truyền thống kháng chiến TP.HCM.
Từ ngày 26 đến 28/8, hành trình tiếp tục ra Côn Đảo – vùng đất mà mỗi tên gọi, mỗi bức tường, mỗi dấu tích đều mang theo một phần ký ức của dân tộc.
Các bạn trẻ sẽ tìm hiểu Bảo tàng Côn Đảo, Trại giam Phú Hải, Khu biệt lập Chuồng Bò, hệ thống Chuồng Cọp Pháp/Mỹ; tham dự lễ thắp nến tri ân tại Nghĩa trang Hàng Dương; thăm hỏi, tặng quà các cựu tù chính trị, thương bệnh binh và gia đình chính sách tại địa phương.
Với một bạn trẻ sinh ra ở nước ngoài, những địa danh ấy có thể lần đầu xuất hiện không phải trên một trang sách lịch sử hay màn hình điện thoại, mà hiện hữu ngay trước mắt.
Và lịch sử, khi được nhìn thấy, lắng nghe và cảm nhận bằng chính bước chân của mình, sẽ không còn là những dòng chữ khô cứng. Nó trở thành một câu chuyện…
Một câu chuyện về những con người đã sống, đã hy sinh và đã góp phần làm nên đất nước hôm nay.
Mỗi địa danh lịch sử là một trang ký ức để thế hệ trẻ hôm nay hiểu hơn về những hy sinh của cha ông.
“Uống nước nhớ nguồn” – bài học được viết bằng trải nghiệm
Điểm đặc biệt của Trại hè năm nay là tinh thần “Uống nước nhớ nguồn” được xác định như một trục xuyên suốt hành trình.
Các bạn trẻ không chỉ tham quan di tích, mà trực tiếp tham gia những hoạt động tri ân, thăm hỏi và sẻ chia.
Tại Côn Đảo, lễ thắp nến ở Nghĩa trang Hàng Dương sẽ là một trong những khoảnh khắc đặc biệt của hành trình. Giữa không gian linh thiêng, những người trẻ đến từ nhiều quốc gia sẽ cùng nhau tưởng nhớ những người đã nằm lại nơi đây.
Có lẽ khi ấy, không cần quá nhiều lời để giải thích về hai chữ “hy sinh”. Một ngọn nến được thắp lên cũng đủ để người trẻ hiểu rằng cuộc sống bình yên hôm nay được đánh đổi bằng biết bao mất mát của những thế hệ đi trước. Và từ sự hiểu ấy, lòng biết ơn được hình thành một cách tự nhiên.
Đó chính là giá trị lớn nhất của việc giáo dục truyền thống bằng trải nghiệm.
Tại Ngã Ba Giồng, câu chuyện về lịch sử dân tộc được kể lại bằng những trải nghiệm gần gũi, để ký ức không chỉ nằm trên trang sách.
Khi tiếng Việt trở thành tiếng nói của ký ức
Một điểm nhấn khác của Trại hè là thực hành tiếng Việt. Thông qua sinh hoạt tập thể, thuyết trình nhóm và viết bài thu hoạch, các trại sinh có thêm cơ hội sử dụng tiếng Việt, giao tiếp với bạn bè trong nước và tìm hiểu sâu hơn về văn hóa Việt Nam.
Với những người trẻ lớn lên ở nước ngoài, tiếng Việt đôi khi không phải ngôn ngữ được sử dụng thường xuyên nhất. Nhưng tiếng Việt không chỉ là một phương tiện giao tiếp. Trong tiếng Việt có tiếng gọi của gia đình. Có lời ru của bà, câu chuyện của ông.
Có tên những món ăn, những vùng đất, những phong tục mà có thể các em chỉ từng nghe qua.
Vì vậy, giữ tiếng Việt cũng là một cách giữ sợi dây với cội nguồn. Và khi một bạn trẻ có thể tự tin kể cho bạn bè quốc tế về quê hương bằng chính tiếng Việt của mình, đó không chỉ là một kỹ năng ngôn ngữ.
Đó là niềm tự hào về mình là ai và mình đến từ đâu.
Từ câu chuyện của cha ông đến khát vọng của tuổi trẻ hôm nay, hành trình về nguồn gieo thêm những hạt mầm trách nhiệm với quê hương.
Từ những người xa quê thành những người bạn chung một quê hương
Trại hè cũng tạo ra một không gian đặc biệt để những người trẻ Việt Nam từ nhiều nơi gặp nhau.
Họ mang theo những câu chuyện khác nhau về cuộc sống ở Nhật Bản, Pháp, Đức, Anh, Hàn Quốc, Singapore hay nhiều quốc gia khác.
Khác nhau về môi trường sống. Khác nhau về trải nghiệm văn hóa. Khác nhau về cách nhìn thế giới.
Nhưng khi cùng đứng trên một mảnh đất Việt Nam, họ nhận ra mình có chung một điểm bắt đầu.
Đại diện tuổi trẻ kiều bào, chị Đặng Tú Quỳnh, Chủ tịch Hội Thanh niên Sinh viên Việt Nam tại Nhật Bản, bày tỏ sự xúc động khi được cùng những người trẻ Việt Nam từ nhiều nơi trên thế giới trở về quê hương. Theo chị, dù sinh ra và lớn lên ở những quốc gia khác nhau, trong sâu thẳm mỗi người con đất Việt vẫn hướng về cội nguồn.
Có lẽ đó cũng là điều đẹp nhất của một cuộc gặp gỡ.
Không phải để xóa đi sự khác biệt, mà để nhận ra rằng khác biệt vẫn có thể cùng đứng dưới một mái nhà chung.
Từ cội nguồn đến khát vọng đóng góp
Trại hè lần thứ 19 được tổ chức trong một thời điểm có nhiều ý nghĩa với TP.HCM.
Theo Ban tổ chức, chương trình diễn ra nhân dịp kỷ niệm 50 năm Thành phố Sài Gòn – Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, hướng tới Quốc khánh 2/9 và đồng thời là chương trình hành động thực tiễn đầu tiên của Thành phố nhằm hưởng ứng, cụ thể hóa Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới.
Điều đó khiến Trại hè không chỉ mang ý nghĩa giao lưu văn hóa. Đây còn là cách tạo dựng một thế hệ trẻ kiều bào hiểu hơn về Việt Nam hôm nay – một Việt Nam đang thay đổi, hội nhập và phát triển, nhưng vẫn cần những người trẻ ở khắp nơi kết nối với quê hương bằng tình cảm, tri thức và khát vọng cống hiến.
Bởi một người trẻ Việt Nam ở nước ngoài có thể sống, học tập và làm việc ở bất kỳ đâu trên thế giới. Nhưng nếu vẫn giữ được tình yêu quê hương, hiểu lịch sử dân tộc, trân trọng văn hóa và muốn đóng góp cho đất nước, thì khoảng cách địa lý không còn là rào cản.
Hành trình sẽ khép lại, nhưng những ký ức về quê hương sẽ tiếp tục theo các bạn trẻ trở về những miền đất xa xôi.
Và hành trình đẹp nhất có thể là hành trình trở về
Ngày 29/8, trước khi kết thúc hành trình, các trại sinh sẽ tham gia hoạt động thiện nguyện tại Trung tâm Nhân đạo Quê hương ở phường Dĩ An, TP.HCM, nơi đang nuôi dưỡng 347 trẻ em mồ côi, khuyết tật và trẻ em cơ nhỡ.
Đó là một điểm kết rất đẹp. Bởi hành trình bắt đầu bằng việc nhớ về những người đi trước, đi qua những địa danh ghi dấu lịch sử và kết thúc bằng việc trao yêu thương cho những người đang cần được chở che hôm nay.
Từ quá khứ đến hiện tại.Từ lòng biết ơn đến trách nhiệm.Từ “tôi” đến “chúng ta”. Có lẽ đó chính là điều mà một hành trình về nguồn cần để lại trong trái tim người trẻ.
Sau 5 ngày, những chiếc vali sẽ lại được đóng lại. Những chuyến bay sẽ đưa các bạn trở về với những thành phố quen thuộc ở khắp năm châu. Cuộc sống thường ngày sẽ tiếp tục với trường học, công việc, bạn bè và những nhịp sống rất khác nhau.
Nhưng hy vọng rằng, trong hành trang của mỗi người sẽ có thêm một thứ không thể mua được. Đó là ký ức về một lần đứng trước Tượng đài Bác Hồ giữa lòng TP.HCM.
Là ánh nến lung linh ở Nghĩa trang Hàng Dương.
Là câu chuyện về những người đã hy sinh cho đất nước.
Là tiếng Việt được nói bằng niềm tự hào.
Và là cảm giác được trở về một nơi mà dù có thể đã xa từ rất lâu, trái tim vẫn luôn nhận ra đó là nhà.
Bởi quê hương đôi khi không phải là nơi ta sinh ra.
Quê hương là nơi, sau bao nhiêu năm đi xa, chỉ cần đặt chân trở lại, ta vẫn biết mình thuộc về…
Hiếu Nghĩa
