Kỹ sư AI Việt Nam được đánh giá cao về năng lực, sức trẻ và tư duy toàn cầu. Tuy nhiên, theo đại diện Meta, để đi xa hơn trong kỷ nguyên AI, doanh nghiệp Việt cần đầu tư mạnh hơn vào dữ liệu, hệ sinh thái và đặc biệt là thương hiệu sản phẩm.
bà Nguyễn Thị Thu Thảo – Giám đốc Chính sách Công thị trường Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar
Trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo đầu tháng 10, bà Nguyễn Thị Thu Thảo – Giám đốc Chính sách Công thị trường Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar của Meta – đã chia sẻ với VnExpress về tốc độ ứng dụng AI thực tế của doanh nghiệp Việt, lợi thế của đội ngũ kỹ sư trẻ, cũng như những điểm cần cải thiện để sản phẩm công nghệ do người Việt phát triển vươn xa hơn ra khu vực và thế giới.
Mục lục
-
Kỹ sư AI Việt Nam và tốc độ ứng dụng AI thực tế
-
Kỹ sư AI Việt Nam trong hệ sinh thái top 3 ASEAN
-
Kỹ sư AI Việt Nam cần làm mạnh thương hiệu
-
Mã nguồn mở: Chìa khóa cho kỹ sư AI Việt Nam
-
Thách thức dữ liệu của kỹ sư AI Việt Nam
-
Cơ hội thành trung tâm AI khu vực của kỹ sư AI Việt Nam
1. Kỹ sư AI Việt Nam và tốc độ ứng dụng AI thực tế
Đánh giá về mức độ ứng dụng AI tại Việt Nam, bà Thảo cho rằng nền kinh tế đang vận hành như một “con tàu cao tốc”, trong đó AI đóng vai trò then chốt.
Khảo sát của Meta năm 2026 cho thấy 96% doanh nghiệp tham gia đã sử dụng AI ở tất cả các bước vận hành. Trong đó, 85% khẳng định AI giúp tăng năng suất và doanh thu.
Điều này chứng minh doanh nghiệp Việt Nam đang “làm thật, ăn thật” với AI. Câu chuyện không còn dừng ở định hướng hay tiềm năng, mà đã bước vào giai đoạn vận hành rõ ràng.
Một cơ hội lớn khác nằm ở nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa cùng các hộ kinh doanh gia đình. Vấn đề đặt ra là làm sao đưa họ vào nền kinh tế chính thức, làm sổ sách kế toán tốt hơn, nộp thuế và minh bạch hóa hoạt động.
Các công cụ AI như của Meta được xem là “vũ khí chiến lược” để một doanh nghiệp chỉ có một người vẫn có thể vận hành trọn vẹn từ A đến Z. Đây cũng là lý do kỹ sư AI Việt Nam ngày càng đóng vai trò quan trọng trong chuyển đổi số doanh nghiệp.
2. Kỹ sư AI Việt Nam trong hệ sinh thái top 3 ASEAN
Nhận xét về hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam, bà Thảo đánh giá ở mức “xuất sắc”. Sau 5 năm sống và làm việc tại Singapore, trực tiếp phụ trách và trải nghiệm hệ sinh thái nhiều nước trong khu vực, bà tự tin khẳng định hệ sinh thái AI của Việt Nam đang đứng trong top 3 ASEAN, một số mảng đạt top 2.
Các yếu tố tạo nên vị thế này gồm: đội ngũ kỹ sư rất mạnh, nền kinh tế phát triển nhanh, hành lang pháp lý được thúc đẩy tốt và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ.
Thị trường cũng ghi nhận sự hiện diện của các “ông lớn” công nghệ toàn cầu như Qualcomm, Meta, Google, Nvidia, song song với hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ trong nước.
Điểm mạnh của đội ngũ kỹ sư AI Việt Nam là sức trẻ, cách nghĩ không bị phụ thuộc vào kinh nghiệm cũ, rất phá cách, rất “máu”, tiếng Anh tốt và tư duy toàn cầu.
Tại cuộc thi AI Hackathon do Meta đồng tổ chức vừa qua, với hơn 1.300 thí sinh từ 13 quốc gia trên thế giới, từ Mỹ, châu Âu đến ASEAN, các chuyên gia đều bày tỏ sự lạc quan về hệ sinh thái AI và kỹ sư AI Việt Nam.
3. Kỹ sư AI Việt Nam cần làm mạnh thương hiệu
Trả lời câu hỏi về việc chuyển năng lực kỹ thuật thành những sản phẩm được biết đến rộng rãi trên thế giới, bà Thảo cho rằng điều này thực tế đã và đang diễn ra.
Ví dụ rõ nhất là ngành công nghiệp game online. Việt Nam là một trong những “tay chơi lớn” của thế giới, lượt tải về chỉ đứng sau Trung Quốc. Không chỉ phục vụ trong nước, chúng ta đang xuất khẩu game ra thế giới.
Tuy nhiên, bà so sánh với câu chuyện xuất khẩu gạo trước đây. Giai đoạn đầu, Việt Nam xuất khẩu gạo thuần túy theo số lượng, bán thô cho bên khác đóng gói, làm thương hiệu và hưởng phần lớn lợi nhuận.
Giờ đây, chúng ta tập trung vào chất lượng, xuất khẩu gạo chất lượng cao, có thương hiệu Việt Nam. Ngành game hay công nghệ nói chung cũng vậy.
Số lượt tải rất cao, nhưng khâu tiếp thị, định vị thương hiệu sản phẩm “do người Việt làm” lại chưa mạnh. Thời gian tới cần chuyên nghiệp hóa khi chất lượng đã có. Meta đang hợp tác rất chặt chẽ với các nhà phát triển trong nước để thúc đẩy điều này.
Đây là bài học trực tiếp cho kỹ sư AI Việt Nam: không chỉ làm ra sản phẩm tốt, mà còn phải biết định vị thương hiệu. Xem thêm về ứng dụng AI trong kinh doanh.
4. Mã nguồn mở: Chìa khóa cho kỹ sư AI Việt Nam
Meta thường nhắc đến “mã nguồn mở”, đặc biệt trong AI. Bà Thảo cho biết đặc trưng của Meta so với các tập đoàn công nghệ khác là cam kết về mã nguồn mở.
Meta tin vào sức mạnh cộng đồng: sức mạnh của 100 triệu dân hay cả cộng đồng cùng suy nghĩ về một vấn đề sẽ giải quyết nhanh hơn rất nhiều so với sức mạnh của một nhóm nhà khoa học trong một viện nghiên cứu đóng kín.
AI là mảng công nghệ tiên phong, thu hút vốn đầu tư khổng lồ và diễn biến rất nhanh. Muốn đi nhanh và đi bền vững phải đi cùng nhau.
Sự đón nhận của Việt Nam đối với mã nguồn mở rất tuyệt. Kỹ sư AI Việt Nam hoàn toàn có thể sử dụng đội ngũ của mình, kết hợp với mô hình mở và bộ công cụ AI miễn phí.
Nếu phải bỏ tiền mua giải pháp công nghệ đắt đỏ bên ngoài sẽ rất tốn kém mà chưa chắc đã phù hợp với nhu cầu của mình. Đây là lợi thế lớn cho kỹ sư AI Việt Nam trong giai đoạn tới.
5. Thách thức dữ liệu của kỹ sư AI Việt Nam
Khi ứng dụng thực tế, Việt Nam có thể gặp những thách thức gì? Theo bà Thảo, bản thân mã nguồn mở không phải rào cản, nhưng khi đưa vào thực tế, các nhà phát triển trong nước có thể gặp bài toán về dữ liệu.
Dữ liệu lấy ở đâu, nguồn có hợp pháp không, có đủ lớn để huấn luyện giải pháp chính xác không… là những câu hỏi cần được trả lời.
Đây cũng là thách thức lớn đối với dự án ViGen. Khi bắt tay làm, đó là một con đường chưa có lối, cứ đi rồi thành đường. Thách thức lớn lúc đầu là làm thế nào để có dữ liệu.
Meta đã nhận được sự hợp tác từ các viện nghiên cứu, doanh nghiệp và một số bộ, ngành của Việt Nam để chia sẻ dữ liệu, không phải dữ liệu mật mà là dữ liệu tri thức thường thức của người Việt.
Quy trình gồm thu thập, làm sạch và phân loại, sau đó chuyển giao cho cơ quan Chính phủ để dùng huấn luyện mô hình AI, giải pháp AI tại Việt Nam.
Mục tiêu là sản phẩm đầu ra AI nói bằng ngôn ngữ thuần Việt, phản ánh đúng điều kiện văn hóa, kinh tế, chính trị, xã hội của Việt Nam. Meta đã làm được việc đó và hiện dự án trong quá trình chuyển giao cho một cơ quan về khoa học và công nghệ. Đây là bước đệm quan trọng để kỹ sư AI Việt Nam tự chủ về dữ liệu.
6. Cơ hội thành trung tâm AI khu vực của kỹ sư AI Việt Nam
Với quy mô 100 triệu dân, Việt Nam đương nhiên là một thị trường quan trọng tại Đông Nam Á và châu Á – Thái Bình Dương.
Với sức trẻ, tính kỷ luật cao và khả năng tiếp cận công nghệ nhạy bén của kỹ sư, Việt Nam đang trở thành điểm đến để các doanh nghiệp phát triển AI biến nơi đây thành một trung tâm của khu vực, từ đó xuất khẩu sản phẩm và giải pháp công nghệ ra toàn cầu.
Chúng ta đang hướng tới và từng bước đạt được mục tiêu đó. Nhưng không chỉ cần làm ra sản phẩm tốt. Khâu tiếp thị và định vị thương hiệu cũng cần được làm mạnh hơn.
Ngoài ra, cũng cần chú trọng đến vấn đề nhân lực, thậm chí cần chuẩn bị cho thế hệ trẻ từ bây giờ. Meta sẵn lòng đồng hành cùng quá trình này và đang thực hiện chương trình đào tạo kỹ năng số và AI cho học sinh, giáo viên.
Đầu tháng 10, Meta hợp tác cùng Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang tập huấn hơn 1.300 thầy cô giáo cấp một, cấp hai. Đến nay, chương trình kỹ năng số của Meta đã tiếp cận khoảng một triệu học sinh, sinh viên, giáo viên và phụ huynh. Xem thêm về kỹ năng số cho giáo viên.
Cùng với gói hỗ trợ cho doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, Meta sẽ tiếp tục tổ chức AI Hackathon, quy tụ người làm trong lĩnh vực AI từ doanh nghiệp, cơ quan quản lý đến các nhà phát triển giải pháp.
Thông điệp cuối cùng của đại diện Meta: Việt Nam đã có chất lượng và năng lực để tạo ra sản phẩm công nghệ. Bước tiếp theo là làm sao để thế giới biết đó là những sản phẩm được tạo ra bởi kỹ sư AI Việt Nam.
Xem thêm >> Dragon Ball Super: Beerus có 19 tập vừa ra mắt đã gây sốt, người hâm mộ háo hức chờ màn trở lại của Goku
